Созерцание

Прва книга Мојсеева (Битие)

1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 | 32 | 33 | 34 | 35 | 36 | 37 | 38 | 39 | 40 | 41 | 42 | 43 | 44 | 45 | 46 | 47 | 48 | 49 | 50

1

1 Во *почетокот +Бог ги создаде небото и земјата.
2 Земјата беше безоблична и празна; и имаше темнина над бездната; Духот Божји лебдеше над водата.
3 И рече *Бог: "Нека биде +светлина!" И би светлина.
4 И виде Бог дека светлината е добра; и ја оддели Бог светлината од темнината.
5 И светлината Бог ја нарече ден, а темнината ја нарече ноќ. И би вечер, и би утро - ден први.
6 Потоа рече Бог: "Нека има свод среде водата и тој да разделува вода од вода!"
7 И создаде Бог свод; и ја одвои водата од под сводот од водата над сводот. Така и стана.
8 И сводот Бог го нарече небо. И би вечер и би утро - ден втори.
9 И рече Бог: "Нека се собере *водата, што е под небото, на едно место, и нека се појави суво!" И стана така.
10 И сувото Бог го нарече замја, а собраните води ги нарече - мориња; и виде Бог дека е добро.
11 И пак рече Бог: "Нека израсте од земјата зеленило - трева, што дава семе, според својот род и вид, и дрво плодородно на земјата, што дава плод и има во себе семе, според својот род и вид!" И стана така.
12 И пушти земјата од себе зеленило: трева што дава семе според својот род и вид, а и дрво плодородно што раѓа плод, и чие семе е според нивниот род на земјата. И виде Бог дека е добро.
13 И би вечер, и би утро - ден трети.
14 Потоа рече Бог: "Нека се појават *светила на сводот небески, што ќе ја осветлуваат замјата за да го делат денот од ноќта, и да бидат знаци и за времињата, и за деновите и за годините;
15 и нека светат на сводот небески, за да ја осветлуваат замјата!" И би така.
16 И создаде Бог две *големи светила: светило поголемо да управува со денот, а светило помало да управува со ноќта, и ѕвезди;
17 и ги постави Бог на сводот небески да ја осветлуваат земјата,
18 и да управуваат со денот и ноќта, и да ја одделуваат светлината од темнината. И виде Бог дека е добро.
19 И би вечер, и би утро - ден четврти.
20 Потоа рече Бог: "Нека произведе водата лазачи, живи суштества, и птици да полетаат над земјата, под сводот небески!" И би така.
21 И создаде Бог големи риби и секаков вид животни влекачи, а кои ги произведе водата, според нивниот род, како и секаков вид крилати птици, според родот нивни. И виде Бог дека е добро.
22 И ги благослови Бог, велејќи: плодете се и множете се, и наполнете ја водата во морињата, и птиците нека да се множат на земјата.
23 И би вечер, и би утро - ден петти.
24 Пак рече Бог: "Нека произведе земјата од себе разни суштества според родот нивни: добиток, и лазачи, и ѕверки земни според нивниот род!" И би така.
25 И создаде Бог ѕверови земни, сопред родот нивни, и добиток според родот негов, и секакви гадинки на земјата, според родот нивни. И виде Бог дека е добро.
26 Потоа рече Бог: "Да создадеме *човек според Нашиот образ и подобие како што сме Ние, кој ќе биде +господар над рибите морски, и над птиците небески, и над ѕверовите - над целата земја и над сите гадинки што се движат по земјата!"
27 И го создаде Бог човекот според образот Свој, според образот Божји го создаде; *машко и женско ги создаде.
28 И ги благослови Бог, и им рече: "Плодете се, и множете се, и наполнете ја земјата, и господарете над неа, и овладајте ги рибите морски, и ѕверовите, и птиците, и сиот добиток, и со целата земја, и со сите животни што лазат по земјата."
29 И рече Бог: "Еве, ви дадов секаков вид растение, што дава семе, и какво има по целата земја, и секакви дрвја, што во себе имаат семе според својот род и вид: тоа да ви биде за храна!
30 А на сите ѕверови земни, и на сите птици небески, и на се што се движи по земјата, и во кое има жива душа, им ги дадов сите тревни растенија, за да имаат да јадат." Така и стана.
31 И виде Бог дека е многу добро се она што го беше создал. И би вечер, и би утро - ден шести.

2

1 Така се доврши небото и земјата и сиот украс нивни.
2 И ги *заврши Бог до седмиот ден делата Свои, што ги направи; и си отпочина во седмиот ден од сите дела Свои, што ги создаде.
3 И го благослови Бог седмиот ден, и го освети, зашто во тој ден си отпочина од сите дела Свои, што ги направи и создаде.
4 Ете така настанаа небото и земјата, во она време кога Господ Бог ги создаде земјата и небото.
5 И секое растение полско, што уште не беше на земјата, и секоја тревка земна, што уште не беше никнала, зашто Господ Бог уште не праќаше дожд на земјата, ниту, пак, имаше човек што ќе ја обработува земјата,
6 но се креваше пара од земјата. И ја натопуваше површината на целата земја.
7 А го создаде Господ Бог човекот од прав земен и му дувна во лицето дух животен; и *човекот стана жива душа.
8 И насади Господ Бог рај во Едем, на исток; и таму го смести човекот што го создаде.
9 И направи Господ Бог да израстат од земјата секакви дрвја, убави за гледање и добри за јадење, и дрвото на *животот среде рајот, и дрвото за познавање на доброто и злото.
10 И вода течеше од Едем, за да го наводнува рајот, а потоа таа се раздвојуваше во четири реки.
11 Името на едната е Фисон; таа тече околу целата земја Хевилска, а таму има злато.
12 Златото на таа земја е добро; таму има и бделиум и камен оникс.
13 А на втората река името и е Геон; таа ја опкружува целата земја Куш.
14 Името, пак, на третата река е Тигар, а тече на исток од Асирија. Четвртата река е Ефрат.
15 И, земајќи го Господ Бог човекот, кого го создаде, го воведе во градината Едемска, за да ја обработува и да ја пази.
16 И му заповеда Господ Бог на човекот и рече: "Од секое дрво во градината можеш да јадеш,
17 освен од дрвото за познавење на доброто и на злото; од него не јади; зашто во оној ден кога ќе вкусиш од него, *ќе умреш."
18 И рече Господ Бог: "Не е добро за човекот да биде сам; да му создадеме помошник, сличен на него!"
19 Тогаш Господ Бог ги создаде од земјата сите полски животни, и сите птици небески, и ги доведе кај човекот за да види како која ќе ја нарече тој, па, како што човекот ќе го нарече секое живо суштество, така да му биде и името.
20 И им даде човекот имиња на сиот добиток, и на птиците небески, и на сите ѕверови полски; но за човекот не се најде помошник, сличен на него.
21 Затоа Господ му прати на човекот тврд сон; па кога заспа, му зеде едно ребро, и местото го пополни со плот.
22 И Господ Бог создаде жена од реброто, што го зеде од човекот, и ја доведе кај човекот.
23 А човекот рече: "Еве сега коска од моите коски, и плот од мојата плот. Нека и биде името жена, зашто е земена од мажот!"
24 Затоа ќе го остави човекот таткото свој и мајката своја и ќе се прилепи кон жената своја; и обата ќе бидат едно тело.
25 И беа обајцата голи, Адам и жена му, и не им беше срам.

3

1 Но *змијата беше полукава од сите ѕверови полски, што ги создаде Господ Бог; па и рече на жената: "Вистина ли е дека Бог рекол да не јадете од ниедно дрво во рајот?"
2 А жената и рече на змијата: "Ние јадеме род од секое дрво во рајот;
3 - само од родот на она *дрво среде рајот, - рече Бог, - не јадете и не се допирајте до него, за да не умрете!"
4 Тогаш змијата и рече на жената: "Не, вие нема да умрете!
5 Бог знае оти оној ден кога ќе вкусите од него, ќе ви се отворат очите, па ќе станете како богови и ќе знаете што е добро, а што зло."
6 И жената, гледајќи дека родот на дрвото е добар за јадење, и убав за гледање, и дека дрвото е пожелно поради знаењето, *набра род од него и јаде, па му даде и на мажот свој, та и тој вкуси.
7 Тогаш им се отворија очите на обајцата, и увидоа дека се *голи; па исплетоа лисја од смокви и си направија опашала.
8 И го чуја гласот на Господа Бога, кога Он одеше низ рајот во приквечерината; и се сокрија Адам и жена му.
9 Но Господ Бог го повика Адама и му реча: "Адаме, каде си"?
10 А тој одговори: "Го чув гласот Твој во рајот кога врвеше, па се уплашив, оти сум гол, и се сокрив."
11 И Господ рече: "Кој ти кажа дека си гол? Да не си јал од она дрво, од кое ти забранив да јадеш?"
12 Адам, пак, рече: "Жената, која ми ја даде Ти, таа ми даде од дрвото, и јас јадев."
13 Тогаш Господ Бог и рече на жената: "Зошто го направи тоа?" Жената одговори: "Змијата ме измами, и јас јадев."
14 На змијата, пак, и рече Господ Бог: "Затоа што си го направила тоа, проклета да си меѓу сите животни и сите ѕверови полски; помешечки ќе се влечеш и *прав ќе јадеш се до крајот на својот живот!
15 И ставам непријателство меѓу тебе и жената и меѓу родот *твој и породот +нејзин. **Он ќе ти ја гази главата, а ти ќе го каснуваш во петата."
16 А на жената и рече: "Ќе ти ги умножам и преумножам маките кога си бремена; со болки ќе раѓаш деца, и ќе бидеш под власта на мажот свој, и тој ќе ти биде *господар!"
17 Па потоа му рече на Адама: "Бидејќи ја послуша жената и вкуси од дрвото, од кое ти забранив и реков: - не јади од него - затоа земјата нека биде проклета поради тебе; со мака ќе се храниш од неа се до крајот на својот живот;
18 трње и троскот ќе ти раѓа; и ти ќе јадеш трева полска.
19 *Со пот од лицето свое ќе јадеш леб, се дури не се вратиш во земјата, од која си земен; зашто си земја, и во земја ќе се вратиш!"
20 И ја нарече Адам жената своја Ева, бидејќи таа стана мајка на сите живи.
21 А Господ Бог им направи на Адама и на жената негова облеки од кожа, и ги облече во нив.
22 И рече Господ Бог: "Ете, *Адам стана како еден од Нас, знаејќи што е добро и што е зло; но сега да не ја испружи раката своја и да земе од дрвото на животот, и да вкуси, па да заживее вечно!"
23 Тогаш Господ Бог го изгони од градината Едем, за да ја обработува земјата, од која беше земен.
24 Откако, пак, го изгони Адама, постави на исток пред градината Едем херувим и огнено оружје, кое се вртеше и натаму и наваму, за да го пазат патот кон дрвото на животот.

4

1 Потоа Адам ја позна жената своја Ева, која зачна и го роди Каина, и рече: "Придобив човек од Господа!"
2 Го роди уште и брата му Авела. И Авел стана овчар, а Каин беше земјоделец.
3 По некое време Каин му принесе на Господа дар од плодовите земни;
4 а и Авел исто така принесе од првината на стадото свое и од маста. И Господ *погледна милозливо на Авела и на неговите дарови;
5 а на Каина и на неговите дарови не погледна милозливо. Затоа Каин се огорчи многу, и лицето му потемне.
6 Тогаш му рече Господ Бог на Каина: "Зошто се огорчи? Зошто се помрачи лицето твое?
7 Зарем, кога правиш добро, не го креваш ли лицето? А ако не правиш добро, тогаш гревот е пред вратата: тој те влече кон себе, но ти надвладај го!"
8 И му рече Каин на својот брат Авела: "Да појдеме в поле!" А кога беа во полето, Каин скокна на Авела, братот свој, и го *уби.
9 Тогаш му рече Господ Бог на Каина: "Каде е братот твој, Авел?" А тој одговори: "Не знам; зар сум јас чувар на братот мој?"
10 А Господ рече: "Што направи? Чуј! Гласот на крвта од братот твој *вика од земјата кон Мене.
11 Затоа да си проклет од земјата, што ја отвори устата своја да ја прими крвта на братот од раката твоја.
12 Кога ќе ја обработуваш земјата, таа нема повеќе да ти ја дава својата сила; ти ќе бидеш изгнаник и скитник по земјата!"
13 А Каин му рече на Господа: "Казната моја е толку голема, што не може да се носи.
14 Ете, данес ме *истеруваш од лицето на земјата, и од лицето Твое ќе се кријам и ќе бидам изгнаник и скитник по земјата: значи, секој што ќе ме сретне, ќе ме убие."
15 А Господ Бог му рече: "Тоа нема да се случи; оти, кој ќе го убие Каина, седумпати ќе се казни!" И му стави Господ Бог знак на Каина, за да не го убие никој, кој ќе го сретне.
16 И си отиде Каин од пред лицето на Господа, и се насели како изгнаник во земјата Наит, источно од Едем.
17 И ја позна Каин жената своја, а таа забремени и го роди Еноха. Потоа соѕида град и го нарече според името на својот син Енох.
18 На Еноха му се роди Гајдад; а Гајдад го роди Малелеила; Малелеил, пак, го роди Матусала, а Матусал го роди Ламеха.
19 Ламех зеде две жени: на едната и беше името Ада, а на другата Села.
20 Ада го роди Јовила, а од него се изродија оние, што пасат добиток и живеат под шатори.
21 А на братот негов името му беше Јувал; од него се народија гуслари и свирачи.
22 Села, пак, го роди Товела, кој беше ковач на секакви работи од бакар и железо; а сестра на Товела му беше Ноема.
23 И им рече Ламех на жените свои, Ада и Села: "Чујте го гласот мој, жени Ламехови; послушејте ги зборовите мои: ќе убијам човек, кој ќе ме рани, и младич, ако ме удри.
24 Ако Каин ќе се одмазди *седумпати, Ламех ќе се одмазди седумдесет и седумпати!"
25 Адам, пак, ја позна жената своја, и таа му роди син, и му даде име Сит. Зашто рече: "Господ ми даде син место Авела, кого го уби Каин."
26 И на Сит му се роди син, кого го нарече Енос. Тогаш почна да се призовува името на Господа Бога.

5

1 Ова е *родословот на Адама. Кога Бог го создаде човекот, го создаде според образот Божји.
2 *Маж и жена ги создаде, и ги благослови, и ги нарече - човек - во денот кога беа создадени.
3 Адам поживе двесте и триесет години, кога му се роди син според подобието свое и според образот свој, и му даде име Сит.
4 А откако го роди Сита, Адам поживе уште седумстотини години, раѓајќи синови и ќерки.
5 И сите денови, што ги поживе Адам, изнесуваа деветстотини и триесет години; потоа тој умре.
6 Сит, пак, поживе двесте и пет години и му се роди Енос.
7 По раѓањето на Еноса, Сит живееше уште седумстотини и седум години, раѓајќи синови и ќерки;
8 така поживе Сит вкупно деветстотини и дванаесет години; и умре.
9 Енос, пак, живееше сто и дваесет години, кога му се роди Каинан.
10 А откако го роди Каинана, Енос живееше уште седумстотини и петнаесет години, раѓајќи синови и ќерки;
11 и така сите денови на Еносовиот живот изнесуваа деветстотини и пет години; потоа тој умре.
12 Каинан, пак, поживе сто и седумдесет години и го роди Малелеила;
13 а по раѓањето на Малелеила Каинан живееше уште седумстотини и четириесет години, раѓајќи синови и ќерки.
14 И така Каинан поживе вкупно деветстотини и десет години; и умре.
15 А Мелелеил поживе сто шеесет и пет години, и го роди Јареда.
16 По Јаредовото раѓање Малелеил живееше уште седумстотини и триесет години, раѓајќи синови и ќерки.
17 А сите денови од животот на Малелеила беа осумстотини деведесет и пет години; потоа тој умре.
18 Јаред, пак, поживе сто и шеесет години и го роди Еноха;
19 а откако го роди Еноха, Јаред живееше уште осумстотини години, раѓајќи синови и ќерки.
20 Сите денови, пак, од животот на Јареда изнесуваа деветстотини шеесет и две години; и умре.
21 Енох, откако поживе сто шеесет и пет години, го роди Матусала;
22 а по раѓањето на Матусала, Енох одеше *според волјата Божја двесте години, раѓајќи синови и ќерки.
23 А сите денови од Еноховиот живот изнесуваа триста шеесет и пет години.
24 И *Енох, живеејќи според волјата Божја, исчезна, бидејќи Бог го зеде.
25 Матусал, пак, поживе сто осумдесет и осум години, и го роди Ламеха;
26 па, откако го роди Ламеха, Матусал живееше уште седумстотини осумдесет и две години, раѓајќи синови и ќерки;
27 а сите денови од животот на Матусала беа деветстотини шеесет и девет години; потоа умре.
28 Ламех, пак, откако поживе сто осумдесет и две години, доби син.
29 и го нарече Ное, велејќи: овој ќе не утеши во работите наши и во трудот на рацете наши на земјата, што Господ Бог ја *проколна.
30 А откако се роди Ное, Ламех поживе уште петстотини шеесет и девет години, раѓајќи синови и ќерки.
31 Така поживе Ламех вкупно седумстотини педесет и три години; и умре.
32 Ное имаше петстотини години, кога ги роди трите сина: Сима, Хама и Јафета.

6

1 А кога луѓето почнаа да се множат на земјата, и ќерки им се народија,
2 тогаш синовите Божји, гледајќи ги ќерките човечки дека се убави, ги земаа, кои што ги сакаа, за жени.
3 И рече Господ Бог: "Духот Мој нема вечно да пребива во луѓето, зашто тие се тело; ете деновите нивни нека им бидат сто и дваесет години."
4 А имаше во тоа време џинови на земјата, особоно, пак, кога синовите Божји почнаа да влегуваа при ќерките човечки и тие почнаа да им раѓаат; тоа се силните луѓе, прочуени од старото време.
5 И виде Господ Бог дека лошотиите меѓу луѓето на замјата се големи, и дека сите *мисли и помисли во срцата нивни беа зли во секое време.
6 И се *покаја Бог што го беше создал човекот на земјата, па се огорчи во срцето Свое.
7 И рече Господ: "Ќе ги истребам луѓето што сум ги создал, од земјата - од човекот до животното, ѕверовите и птиците небески - оти се кајам што ги создадов."
8 Но Ное најде милост пред очите на Господа Бога.
9 Еве го животот на Ноја: Ное беше човек *праведен и непорочен во својот род; Ное живееше секогаш според волјата Божја.
10 И му се родија на Ное три сина: Сим, Хам и Јафет.
11 А земјата се израсипа пред лицето на Бога, и се исполни со неправда.
12 И *погледна Господ Бог на земјата, и ете - таа беше расипана: бидејќи секоја плот беше се отклонила од својот пат на земјата.
13 И му рече Господ Бог на Ноја: "*Крајот на секое тело пред очите Мои дојде, зашто се исполни земјата со неправда од нив; и, еве, Јас ќе ги истребам нив од земјата.
14 Изгради си за себе ковчег од дрвото гофер, и направи прегради во ковчегот; потоа намачкај го со смола одвнатре и однадвор.
15 А изгради го вака: должината на ковчегот да биде триста лакти, ширината негова педесет лакти, а во висина да е триесет лакти.
16 Направи и прозорец на ковчегот, и засводи го на еден лакот одозгора; стави му и врата на ковчегот отстрана и нека има три ката во него: долен, среден и горен.
17 Јас ќе пуштам потоп, вода, на земјата, за да ја истребам под небото секоја плот, во која има дух животен, се, што е на земјата, ќе изгине.
18 Но со тебе Јас ќе направам завет Свој, а во ковчегот ќе влезеш ти, и со тебе и синовите твои, и жената твоја, и жените на синовите твои.
19 И внеси во него исто така од сите животни, од секој добиток и од сите влекачи, и од секоја плот да има по две, за да останат со тебе во живот; а од машки и женски пол да бидат.
20 Од птиците според родот нивни, и од добитокот според родот негов, и од сите влекачи според нивниот род, и тоа се по две ќе влезат при тебе, за да останат живи со тебе, пород од машки и женски пол.
21 И земи со себе секаква храна, со каква се хранат, и чувај ја при себе; тоа ќе биде храната за тебе и за нив!"
22 И направи Ное се: направи така како што му заповеда Господ Бог.

7

1 И му рече Господ Бог на Ноја: "Влези во ковчегот ти и целиот дом твој, бидејќи те видов праведен пред Себе во овој род,
2 и земи со себе од секое чисто животно по седум од машки и женски пол, а од животните нечисти по две, машки пол и женски пол;
3 исто така и од птиците небески по седум, машки пол и женски, и од сите нечисти птици по две, за да им се зачува родот нивни по целата земја.
4 Оти по седум дена ќе пуштам дожд на земјата, што ќе се излива четириесет дена и четириесет ноќи и ќе го истребам од земјата секое суштество, што сум го создал Јас."
5 И Ное направи *се што му заповеда Господ Бог.
6 А Ное имаше шестотини години кога дојде потопот на земјата.
7 И влезе Ное во ковчегот, и синовите негови, и жената негова, и жените на синовите негови со него, заради потопот од вода.
8 И од животните чисти и од животните нечисти, и од птиците и од се што се влечеше по земјата;
9 влегоа при Ноја во ковчегот по две, машко и женско, како што му заповеда на Ноја Бог.
10 А по седмиот ден дојдоа водите од потопот на земјата.
11 Кога имаше Ное шестотини години, во вториот месец во таа година, дваесет и седмиот ден од тој месец, во тој ден бликнаа сите извори на големата бездна и се отворија окната небески;
12 и се лиеше дожд на земјата четириесет дена и четириесет ноќи.
13 Во истиот ден влезе во ковчегот Ное, и Сим, и Хам и Јафет, синовите негови, и жената Ноева, и трите жени на синовите негови со нив.
14 Тие, и сите ѕверови според родот нивни, и добитокот според неговиот род, и сите гадови, што се влечеа по земјата, според нивниот род, и се што лета, според родот негов, птиците сите и се што има крилја,
15 влегоа во ковчегот при Ноја по две единки од машки и женски пол од секоја плот, во која имаше животен дух;
16 и тие што влегоа, машки и женски пол влегоа од секоја плот, како што му беше заповедал Бог. И Господ Бог потоа го затвори ковчегот однадвор.
17 Натопувањето на земјата потраја четириесет дена и четириесет ноќи; водата надојде и го подзеде ковчегот; и тој се крена од земјата;
18 водата се засилуваше многу и се умножуваше на земјата, и ковчегот пливаше врз водата.
19 И се засили водата на земјата толку многу, што ги покри сите високи планини, какви што има под целото небо;
20 петнаесет лакти се издигаше водата над планините, откако ги покри.
21 Тогаш го изгуби животот секоја *плот, што се движеше по земјата: и птиците, и добитокот, и ѕверовите, и сите лазачи, што се влечат по земјата, и сите луѓе;
22 се, што на суво имаше здив во ноздрите свои, изумре.
23 И се истреби секое живо суштество, што се движеше на земјата: од човекот до ѕверот, лазачите и птиците небески - се беше истребено од земјата; само Ное остана, и оние, кои беа со него во ковчегот.
24 А водата се издигаше над земјата сто и педесет дена.

8

1 И си спомна Бог за Ноја, и за сите ѕверови и сиот добиток, што беше со него во ковчегот; и навеа Бог ветар на замјата, и водите запреа.
2 *Изворите на бездната и окната небески се затворија, и дождот од небото престана.
3 Водата почна постепено да опаѓа на замјата, и по сто и педесет дена намали.
4 И се запре ковчегот во седмиот месец на седумнаесеттиот ден на ридовите од планината Арарат.
5 Водата, пак, опаѓаше се повеќе до десеттиот месец; и во првиот ден од десеттиот месец се покажаа врвовите на планините.
6 А по четириесет дена го отвори Ное прозорецот на ковчегот, што го беше направил;
7 И пушти гавран, да види дали се повлекла водата на замјата и, откако одлета, не се врати додека не се исуши водата.
8 Потоа пушти гулаб, за да види дали исчезнала водата од лицето на земјата;
9 но гулабот, бидејќи не најде каде да застане со своите нозе, се врати кај него во ковчегот, зашто уште имаше вода по целата земја; и Ное ја спружи раката, го фати и го зеде кај себе во ковчегот.
10 Почека уште други седум дена, и повторно го пушти гулабот од ковчегот.
11 Гулабот се врати кај него приквечер, и тоа, во клунот со свеж маслинов лист; така позна Ное дека опаднала водата од земјата.
12 Почека потоа уште седум дена, и одново го пушти гулабот, а тој повеќе не му се врати.
13 Во шестотини и првата година, во првиот ден од првиот месец на Ноевиот живот, ја снема водата од земјата; и Ное го отвори покривот, и ја виде земјата сува.
14 А на даваесет и седмиот ден, од вториот месец, целата земја беше сува.
15 Тогаш му рече Господ Бог на Ноја:
16 "Излези од ковчегот, ти и жената твоја, а со тебе и синовите твои, и жените на синовите твои;
17 сите животни, што се со тебе од секое суштество, од птиците, добитокот и сите влекачи што лазат по земјата, изведи ги со себе, нека се растурат по земјата, и нека се *плодат и множат на земјата!"
18 И излезе Ное, а со него и синовите негови, и жената негова, и жените на синовите негови;
19 сите ѕверови, и сиот добиток и сите лазачи, сите птици - се што се движи по земјата, според родот нивни, излегоа од ковчегот.
20 И Му направи Ное жртвеник на Господа; зеде од секој чист добиток и од сите птици чисти, и принесе на жртвеникот жртви сепаленици.
21 И Господ го почувствува мирисот пријатен, па рече Господ Бог, помислувајќи: "Нема повеќе да ја проколнувам земјата поради човекот, зашто *помислите на срцето човечко се зли уште од младини; и нема повеќе да ги уништуам живите суштества, што ги создадов.
22 Отсега, па се дури постои земјата, нема да престанат сеењето и жнеењето, студот и горештината, летото и зимата, деновите и ноќите."

9

1 Тогаш Бог го благослови Ноја и синовите негови, и им рече: "*Плодете се и множете се, и полнете ја земјата и владејте ја!
2 А сите ѕверови земни и сите птици небески, и сиот земен добиток, и се што се движи по земјата, и сите морски риби да се плашат од вас: во ваши раце се предадени.
3 Се што се движи и живее, ќе ви биде храна; сето *тоа ви го дадов, како што ви го дадов зеленото растение.
4 Само да не јадете месо во кое има уште душа, односно крвта негова.
5 А и вашата крв, односно вашиот живот, ќе го барам; од секој ѕвер ќе го барам, ќе ја барам, исто така, душата човечка од раката на човек, од раката на братот негов;
6 кој ќе пролее крв човечка, и неговата крв ќе се пролее *од човечка рака; зашто човекот го создадов според +образот Божји.
7 Вие, пак, плодете се и множете се; ширете се на земјата и наполнете ја и владејте ја!"
8 И му рече Господ на Ноја и синовите негови со него, велејќи:
9 "А *Јас, еве, го поставувам заветот Мој со вас и со вашето потомство по вас,
10 и со секоја жива душа, која е со вас, со птиците, и со добитокот, и со сите ѕверови земни, што се со вас, со се она што излегло од ковчегот, со сите земни животни;
11 го поставувам заветот Мој со вас дека отсега нема веќе ниедна плот да загине од потоп и дека повеќе не ќе има потоп да ја запустува земјата!"
12 И рече Бог: "Еве го знакот на заветот, што го поставувам меѓу Мене и вас и меѓу секоја жива душа, која е со вас, за идните поколенија:
13 божилак Свој поставувам во облакот, за да биде знак на заветот меѓу Мене и земјата.
14 Па кога облак ќе навеам на земјата, ќе се види божилакот во облакот,
15 и ќе си спомнам за заветот Мој, кој е меѓу Мене и вас и меѓу секоја душа, што живее во плот; и нема веќе да има потоп за да ја уништи секоја плот.
16 Божилакот ќе биде во облакот, и Јас ќе го видам и ќе си спомнам за вечниот завет меѓу Бога и меѓу секоја душа, што живее во секоја плот, која е на земјата."
17 И му рече Бог на Ноја: "Тоа нека е знакот на заветот, што го поставив меѓу Мене и меѓу секоја плот, која е на земјата!"
18 Синовите Ноеви, кои излегоа од ковчегот, беа: Сим, Хам и Јафет. Хам е татко на Хананејците.
19 Тоа се трите сина Ноеви, и од нив се насели целата земја.
20 А Ное почна да ја обработува земјата, и насади лозје.
21 И се напи од виното, па се опи, и легна гол среде шаторот свој.
22 А Хам, таткото на Хананејците, ја виде голотијата на таткото свој, и излезе, та им го кажа тоа на обајцата браќа свои.
23 Но Сим и Јафет зедоа облека, и, наметнуваќи ја на рамената свои, појдоа назадешкум и ја покрија со неа голотијата на таткото свој; лицата им беа свртени наназад, и тие не ја видоа голотијата на таткото свој.
24 А кога се истрезни Ное од виното, дозна што му беше направил помладиот син,
25 па рече, "Проклет да е Ханан; на браќата свои ќе им биде најдолен слуга!"
26 И уште рече: "Благословен да е Господ Бог Симов; а Ханан ќе му биде слуга!
27 Нека го рашири Бог Јафета, и тој нека *живее во шаторите на Сим; а Ханан да им биде слуга!"
28 И поживе Ное по потопот триста и педесет години.
29 А се на се поживе Ное деветстоитни и педесет години; потоа умре.

10

1 А ова е родословот на синовите Ноеви: Сим, Хам и Јафет, на кои по потопот им се родија синови.
2 Синовите на Јафета се: Гомер, Магог, Мадај, Јаван, Елиса, Тувал, Месех и Тирас.
3 А синовите Гомерови се: Аскеназ, Рифат, и Тогарма.
4 Синовите, пак, Јаванови се: Елиса, Тарсис, Китим и Доданим.
5 Од нив се разгранаа острови на народи во земјите нивни, секој според јазикот свој, според родот свој, и народот свој.
6 Хамовите синови се: Хус и Месраим, Фут и Ханан.
7 А синовите Хусови: Сава, Евила, Савата, Регма и Саватака. Синовите, пак, Регманови се: Сава и Дадан.
8 Хус го роди Нимрода; а тој прв стана силен на земјата;
9 беше добар ловец пред Господа Бога; затоа се вели: - добар ловец пред Господа како Нимрод -.
10 А почетокот на неговото царство беше: Вавилон, Орех, Аркад и Халне, сите во земјата Сенар.
11 Од таа земја излезе Асур, и ја соѕида Ниневија и Ровот град, и Халах,
12 и Дасем меѓу Ниневија и Халах; тој е град голем.
13 Од Месраима произлегоа Лудејците, Енамејците, Лавијците, Нефталејците,
14 па Патрусејците и Хасмејците, од кои водат потекло Филистејците и Гафторејците.
15 А Ханан го роди Сидона, првенец свој, и Хета,
16 потоа Јевусејците, Аморејците, Гергесејците,
17 Евејците, Арукејците, Асенејците,
18 Арадејците, Самарејците и Аматејците. А потоа племињата ханански пак се расеаја.
19 Пределите, пак, ханански беа од Сидон кон Герар до Газа, и потоа до Содом, Гомор, Адма и Севоим па се до Даса.
20 Тоа се синовите Хамови, според семејствата нивни, според јазиците нивни, во нивните земји и во народите свои.
21 И на Сим му се родија синови, на постариот брат Јафетов, татко на сите синови Еверови.
22 А синовите Симови беа: Елам, Асур, Арфаксад, Луд и Арам.
23 Синовите, пак, Арамови се: Уз, Хул, Гатер и Мас.
24 Арфаксад го роди Сала, а Сала го роди Евера.
25 На Евера му се родија двајца синови: на едниот му беше име Фалек, зашто во неговото време се раздели земјата, а името на брата му беше Јектан.
26 Јектан го роди Елмодада, Салета, Сармота и Јареха,
27 Одора, Евила и Декла,
28 па Евала, Авимаила и Сева,
29 потоа Уфира, Евила и Јовава, и сите тие беа синови Јектанови.
30 Живеалиштата им беа од Маса до Сефар, гора источна.
31 Тоа се Симовите синови според семејствата нивни, според јазиците нивни, во нивните земји и во нивните народи.
32 Тоа се семејствата на синовите Ноеви според нивните родови, и според јазиците нивни. Од *нив се разделија острови на народи во земјата по потопот.

11

1 По целата земја имаше еден јазик и еден говор.
2 А кога отидоа од исток, најдоа рамнина во земјата Сенарска, та се населија таму.
3 И си рекоа муѓе себе: "Ајде да правиме тули и на оган да ги печеме!" И имаа тули наместо камен и смола земјана наместо вар.
4 Потоа рекоа: "Сега да соѕидаме град и кула, висока до небото; и да се здобиеме со име, пред да се растуриме по лицето на целата земја!"
5 Тогаш Господ се *спушти да го види градот и кулата, што ги ѕидаа синовите човечки.
6 И рече Господ: "Ете, еден народ се и сите имаат еден јазик, но еве што почнале да прават; и нема да се откажат да го направат тоа, што го наумиле.
7 Ајде да слеземе и да им го збркаме јазикот нивни за да не се разбираат еден со друг што зборуваат!"
8 И така Господ ги растури оттаму по целата земја, и престанаа да го ѕидаат градот и кулата.
9 Затоа тој се нарече Вавилон, зашто таму го збрка Господ јазикот на целата земја и оттаму ги растури Господ по целата земја.
10 Ова е родословот *Симов: Сим имаше сто години кога го роди Арфаксада, две години по потопот.
11 И откако го роди Арфаксада, поживе Сим петстотини години, раѓајќи синови и ќерки, и умре.
12 А Арфаксад поживе сто триесет и пет години и го роди Сала.
13 По раѓањето, пак, на Сала, Арфаксад поживе четиристотини и три години, раѓајќи синови и ќерки, и умре.
14 Сала поживе сто триесет години и го роди Евера.
15 А, откако го роди Евера, Сала поживе четиристотини и триесет години, раѓајќи синови и ќерки.
16 Евер поживе сто триесет и четири години, и го роди Фалека.
17 По раѓањето на Фалека, Евер поживе четиристотини и седумдесет години, раѓајќи синови и ќерки, и умре.
18 А Фалек поживе сто и триесет години и го роди Рагава.
19 А, откако го роди Рагава, Фалек поживе двесте и девет години, раѓајќи синови и ќерки, и умре.
20 Рагав поживе сто и триесет и две години и го роди Серуха;
21 а откако го роди Серуха, Рагав поживе двесте и седум години, раѓајќи синови и ќерки, и умре.
22 Серух поживе сто и триесет години и го роди Нахора;
23 По раѓањето на Нахора, Серух поживе двесте години, раѓајќи синови и ќерки, и умре.
24 Нахор, пак, поживе седумдесет и девет години и го роди Тара;
25 но штом го роди Тара, Нахор поживе сто и деветнаесет години, раѓајќи синови и ќерки, и умре.
26 Тара поживе седумдесет години и го роди Аврама, Нахора и Арана.
27 А еве го родословот на Тара: Тара го роди Аврама, Нахора и Арана; а Аран го роди Лота.
28 И Аран умре пред таткото свој Тара во родната земја, во Ур Халдејски.
29 А Аврам и Нахор се оженија; името на жената Аврамова беше Сара, а на жената Нахорова името и беше *Мелха, ќерка на Арана, татко на Мелха и Есха.
30 Сара беше неплодна и немаше пород.
31 И го зеде Тара синот свој, Аврама, и внукот од синот свој, Лот, син Аранов, и Сара, снаата своја, жената на неговиот син Аврам; па излегоа заедно од *Ур Халдејски за да појдат во земјата Хананска; и дојдоа до Харан, каде што се и населија.
32 И поживе Тара се на се двесте и пет години; и умре Тара во Харан.

12

1 И му *рече Господ на Аврама: "Излези од земјата своја, и од родот свој, и од домот на татка си, па појди во земјата, што ќе ти ја покажам Јас!
2 А од тебе ќе направам голем народ, и ќе те *благословам, и името твое ќе го прославам и ти ќе бидеш благословен.
3 Ќе ги *благословам оние, што тебе ќе те благословуваат, и ќе ги проколнам оние, што тебе ќе те проколнуваат и +преку тебе ќе бидат благословени сите родови на земјата."
4 Тогаш тргна Аврам, како што му кажа Господ, а со него појде и Лот. А Аврам имаше седумдесет и пет години кога излесе од Харан.
5 И ги зеде Аврам Сара, жената своја, и Лота, братанецот свој, со целиот имот што го беа спечалиле, и луѓето што ги беа придобиле во Харан, па излегоа за да отидат во земјата Хананска.
6 И Аврам ја измина таа земја во должина дури до Сихем и до високиот даб Мамре; а тогаш во таа замја живееја Хананејци.
7 И му се јави Господ на Аврама и му рече: "Оваа земја ќе му ја дадам на *твоето потомство." И направи таму Аврам жртвеник на Господа, Кој му се јави.
8 Потоа оттаму се премести на ридот, на исток од Ветил, и таму го распна шаторот свој; и Ветил му беше од запад, а Гај од исток; и таму Му направи на Господа жртвеник, и го призиваше името Господово, што му се јавуваше.
9 А оттаму се крена Аврам и се упати кон југ.
10 Но настана глад во таа замја и Аврам слезе во Египет да поживее таму; зашто гладта продолжи во оваа земја.
11 И кога наближи да влезе во Египет, и рече на жената своја Сара: "Еве, знам дека си жена лична во лицето.
12 Затоа, кога ќе те видат Египтјаните, ќе речат - оваа му е жена - . Па ќе ме убијат, а тебе ќе те остават во живот.
13 Туку кажи, дека си ми сестра, за да ми биде добро покрај табе и да останам жив поради тебе.
14 И кога влезе Аврам во Египет, Египтјаните видоа дека жената е многу убава.
15 Ја видоа и првенците Фараонови, па ја пофалија пред Фараонот. И жената беше одведена во дворот Фараонов.
16 И заради неа тој му правеше добро на Аврама; имаше овци, говеда, осли, слуги, слугинки, маски и камили.
17 Но Бог пушти *големо зло на Фараонот и на неговиот дом поради Сара, жената Аврамова.
18 Тогаш Фараонот го повика Аврама и му рече: "Зошто ми го направи тоа? Оти не ми кажа дека ти е жена?
19 Зошто рече - сестра ми е - па сакав да ја земам за жена. Сега, пак, ете ти ја жената, земи си ја и оди си!"
20 И Фараонот определи луѓе, кои го испратија Аврама и жената негова, со се што имаше, и Лота со него.

13

1 Така излезе Аврам од Египет кон југ, во пустињата Негев, тој, жената негова, и се што имаше, а и Лот со него.
2 А Аврам беше многу *богат со добиток, со сребро и со злато.
3 И отиде, од каде што појде, во пустињата се до Ветил; продолжи да патува се до местото, каде што порано му беше поставен шаторот, меѓу Ветил и Гај;
4 *На местото, каде што најнапред беше подигнал жртвеник; и таму го призва Аврам името Господово.
5 А и Лот, кој одеше со Аврама, имаше овци, говеда и шатори.
6 И земјата беше тесна, за да живеат заедно, бидејќи имотот нивни беше толку голем, што не можеа да живеат заедно.
7 И стана караница меѓу пастирите на Аврамовиот добиток и пастирите на Лотовиот добиток. А во таа замја живееја тогаш Хананејци и Ферезејци.
8 Затоа Аврам му рече на Лота: "Не треба да се караме јас и ти, ни моите пастири со твоите пастири, зашто сме роднини.
9 Не е ли пред тебе целата земја? Оддели се од мене. Ако тргнеш ти на лево, јас ќе тргнам на десно; ако ти појдеш на десно, јас, пак, на лево."
10 Тогаш Лот ги крена очите свои и ја виде целата околина Јорданска, која, пред Бог да ги уништи Содом и Гомор, целата, се до Сигор се напојуваше со вода, како рајот Божји и како земјата Египетска.
11 И Лот ја избра за себе целата околина Јорданска; па појде Лот кон исток; и се разделија еден од друг.
12 Аврам се насели во земјата Хананска, а Лот се настани меѓу градовите на околината, преместувајќе се се до Содом.
13 Луѓето, пак, во Содом беа *лоши, и многу грешни пред Бога.
14 И му рече Бог на Аврама, откако Лот се оддели од него: "Крени ги сега очите свои, па погледни од местото, каде што си, на север и на југ, на исток и на запад,
15 зашто целата земја, што ја гледаш, ќе ти ја дадам тебе и на потомството твое довека;
16 *ќе го умножам потомството твое да биде колку што е песокта на земјата; ако некој може да ја изброи песокта на земјата, тоа ќе може да го изброи и потомството твое.
17 Стани и изоди ја оваа земја во должина и во широчина, зашто ќе ти ја дадам тебе и на потомството твое довека."
18 И Аврам ги крена шаторите свои, и отиде да се *насели кај дабот Мамре, што беше во Хеврон, и таму Му направи жртвеник на Господа.

14

1 Во она време сенарскот цар Амарфал, еласарскот цар Ариох, еламскиот цар Ходологомор и гоимскот цар Таргал,
2 сите тие цареви завојуваа против содомскот цар Вал, против гоморскиот цар Варса, против *адамскот цар Сенар, севоимскот цар Симовор и со царот на Валак, односно Сигор.
3 Сите тие се собраа во долината Сидим, која е сега Солено Море.
4 Дванаесет години му служеа на Ходологомор, а во тринаесеттата се побунија.
5 Во четиринаесеттата дојде Ходологомор и царевите, кои беа со него, па ги поразија џиновите во Астарот и во Карнаим, Зузејците во Хам, Омејците во долината Каријатим,
6 И Хорејците во гората нивна Сеир, дури до рамнината Ел Фаран, која се наоѓа покрај пустињата.
7 А кога се вратија оттаму, дојдоа до изворот Мисфат, односно Кадис, и ја опустошија целата област Амаликитска, како и Аморејците, кои живееја во Асасах - Тамар.
8 Тогаш излегоа царот содомски и царот гоморски, царот адски, царот севоимски и царот од Валака, односно Сигор, и појдоа во борба против нив во долината Сидим,
9 против Ходологомор, царот еламски, и Тагар, царот гоимски, и Амарфал, царот сенарски, и Ариох, царот еласарски; четири цара против пет.
10 Во долината Сидим имаше, пак, многу јами, од кои се вадеше смола. И побегнаа царот содомски и царот гоморски, и паднаа во нивни плен; а другите избегаа во планините.
11 И го зедоа целиот имот на Содом и Гомор и сета храна нивна, па си отидоа.
12 Го зедоа и Лота, братанецот Аврамов, кој живееше во *Содом, и богатството негово, и си отидоа.
13 А еден од оние, што се беа избавиле, дојде и му се јави на Евреинот Аврам, кој тогаш живееше при дабот Мамре, Амореецот, брат Есколов и брат Абнанов, Аврамови сојузници.
14 А кога Аврам чу дека му е заробен братанецот Лот, ги вооружа слугите свои, триста и осумнаесет, кои се родија во неговата куќа, и тргнаа во потера до Дан.
15 Тука ги распореди своите и удри на нив ноќе, со слугите свои, и ги разби, и ги гонеше до Ховал, кој е лево од Дамаск.
16 И го поврати целиот имот содомски; го врати и Лота, братанецот свој, со богатството негово, и жените и народот.
17 А царот содомски му излезе во пресрет, кога се врати, откако го разби Ходологомор и царевите, што беа со него, во долината Савин, која е сега Долина на царевите.
18 И Мелхиседек, царот салимски, изнесе леб и вино; а тој беше свештеник на Севишниот Бог,
19 па го благослови Аврама, велејќи: "Благословен да е Аврам од Севишниот Бог, Создателот на небото и земјата!
20 Благословен да е и Севишниот Бог, Кој ги предаде непријателите твои во рацете твои!" И му даде Аврам десетти дел од се.
21 А царот, пак, содомски му рече на Аврама: "Дај ми ги мене луѓето, а имотот земи си го за себе!"
22 Но Аврам му рече на царот содомски: "Ја кревам раката своја кон Севишниот Господ Бог, Создател на небото и земјата,
23 дека ни конец, ниту, пак, ремен од обувки, нема да земам од се она, што е твое, да не речеш - јас го збогатив Аврама -,
24 освен, она што изедоа момците, и освен делот на луѓето, што одеа со мене: Ескол, Авнан, и Мамре; тие нека го земат својот дел."

15

1 По оние настани би слово Господово кон Авраама во видение ноќе и му рече: "Не бој се, Авраме! Јас сум ти *закрила, и наградата твоја ќе биде многу голема."
2 А Аврам рече: "Господи, зошто да ми дадеш кога сум без пород; а домаќин во мојата куќа е Елиезер дамаскинецот."
3 И пак рече Аврам: "Бидејќи, Ти не ми даде потомство, ете, затоа еден од домашните во куќата моја ќе биде наследник."
4 Но Господ пак проговори: "Нема тој да ти биде наследник, туку оној, што ќе излезе од тебе, тој ќе ти биде наследник."
5 Па го изведе надвор и му рече: "Погледни на небото и изброј ги ѕвездите, ако можеш да ги изброиш." И му рече: "*Толкаво ќе биде потомството твое."
6 И Му *поверува Аврам на Господа Бога, и тоа му се прими за оправдание.
7 И му рече: "Јас сум Бог, Кој те изведе од Ур Халдејски за да ти ја дадам оваа земја, да ја владееш."
8 А тој рече: "Господи, Господи, *по што ќе познаам дека ќе ја наследам?"
9 И му рече: "Принеси му јуница, од три години, и коза тригодишна, и овен, од три години, а и грлица и млад гулаб!"
10 И тој го зеде сето тоа, и ги *пресече на половина и ги стави сите половини една спроти друга; но птиците не ги преполови.
11 А птици грабливки слетуваа на тие мрши; но Аврам ги бркаше.
12 А кога сонцето беше на залез, го совлада Аврама длабок *сон, и ете, го опфати голем мрак - и го обзеде ужас.
13 И Господ му рече на Аврама: "Знај дека потомците твои ќе бидат *придојдени во туѓа земја, ќе робуваат и ќе ги мачат четиристотини години.
14 Но на народот, на кој ќе му служи, Јас ќе му судам; потоа тие ќе излезат оттаму со големо богатство.
15 А ти ќе отидеш кај татковците свои во мир, и ќе бидеш погребан во длабока старост.
16 Тие, пак, во четвртото колено ќе се вратат ваму; зашто мерката на безаконијата Аморејски уште не превршила."
17 А штом сонцето зајде, падна мрак, и ете, дим како од печка и огнен пламен поминува меѓу оние делови.
18 Во тој ден Господ направи завет со Аврама, велејќи: "На *потомството твое му ја давам оваа земја од реката во Египет до големата река Еуфрат:
19 Кенејците, Кенезејците, Кедмонејците,
20 Хетејците, Ферезејците, Рефаинците,
21 Аморејците, Хананејците, Гергесејците и Јевусејците!"

16

1 Но Сара, жената на Аврама, не му раѓаше. А имаше слугинка Египтјанка, по име Агара.
2 И му *рече Сара на Аврама: "Ете, Господ ми ја затвори утробата за да не раѓам; туку оди при слугинката моја, можеби ќе добијам деца од неа." И Аврам се согласи со зборовите на Сара.
3 И така, откако Аврам преседе десет години во земјата Хананска, Сара, жената Аврамова, ја зеде слугинката своја, Египтјанката Агара, и му ја даде на мажот свој Аврама за жена.
4 И тој влезе при Агара, и таа зачна; а кога виде дека зачна, се возгордеа пред господарката своја.
5 А Сара му рече на Аврама: "Навредата моја е вина твоја; јас ти ја препуштив во преград слугинката моја, а таа, гледајќи дека зачна, се возгордеа пред мене. Бог нека суди меѓу мене и тебе."
6 Тогаш Аврам и рече на Сара: "Ете, слугинката твоја е во твои раце, прави со неа што сакаш!" И Сара почна да ја злоставува, и таа избега од неа.
7 Но ангел Господен ја најде при изворот во пустињата, при изворот на патот за Сур.
8 И и рече: "Агаро, слугинко Сарина, од каде доаѓаш и каде одиш?" А таа рече: "Бегам од Сара, господарката моја."
9 Ангелот Господен пак и рече: "Врати се кај господарката твоја и покори и се!"
10 И ангелот Господен уште рече: "Ќе го умножам многу потомството твое, што не ќе може да се изброи од множество."
11 И пак и рече ангелот Господен: "Ете ти си бремена и ќе родиш син, и ќе го наречеш со името Исмаил; оти Господ ја чу маката твоја.
12 Тој ќе биде силен човек: раката негова ќе се крева против секого, и сечија против него; и *ќе живее пред лицето на сите браќа свои."
13 Тогаш Агара Го призва името на Господа, Кој и зборуваше, и рече: "Ти си Бог, Кој милостивно погледна на мене," зашто рече: "Пред себе Го видов Оној што ми се јави."
14 Заради тоа тој извор се нарече *Беер - Лахај - Рој, а се наоѓа меѓу Кадис и Варад.
15 И му роди Агара на Аврама син; и му стави Аврам на синот свој, кого го роди Агара, име Исмаил.
16 А Аврам имаше осумдесет и шест години кога Агара му го роди Исмаила.

17

1 А кога Аврам имаше деведесет и девет години му се јави Господ на Аврама и му рече: "Јас сум *Бог твој, оди пред Мене и биди непорочен!
2 И ќе направам завет меѓу Мене и тебе, и многу, многу ќе те размножам."
3 Аврам падна ничкум. А Бог продолжи да му говори и му рече:
4 "А ова е заветот Мој со тебе: ќе станеш татко на многу народи.
5 Затоа повеќе нема да се викаш Аврам, туку името ќе ти биде Авраам, оти ќе те направам татко на многу народи;
6 и многу, многу ќе те умножам, и ќе издигнам од тебе многу народи, и цареви ќе излезат од тебе.
7 И ќе поставам завет Мој меѓу Мене и тебе и меѓу твоите потомци по тебе во нивните родови; ќе направам заветот да биде вечен, *ќе ти бидам Бог тебе и на потомците твои по тебе.
8 И ќе ти ја дадам тебе и на потомството твое по тебе земјата, во која си *придојден, целата земја Хананска во вечно владеење; и ќе им бидам нивни Бог."
9 И му рече Бог на Авраама: "Ти, пак, запази го заветот Мој, ти и потомството твое по тебе во нивните родови!
10 А ова е заветот Мој меѓу Мене и вас и потомците твои во нивните родови, што ќе го пазите: секое *машко од вас нека биде обрезано.
11 А ќе обрезувате крајче од телото свое; тоа ќе биде знак на заветот меѓу Мене и вас.
12 Секое машко дете кога ќе наполни осум дена по раѓањето, низ целото ваше потомство, да биде обрезано: и роб, роден во вашиот дом, и оној што ќе биде купен од странец, а не е од семето твое, со образание ќе се обреже робот од твојот дом и купениот.
13 Да, и робот, роден во домот твој, и купениот мора да биде обрезан, и така Мојот завет над вашето тело ќе остане вечен.
14 А необрезаното машко, на кое не ќе му се обреже крајче од телото негово во осмиот ден, да се истреби од родот свој: таквиот го нарушил заветот Мој."
15 И му рече уште Бог на Авраама: "А Сара, жената твоја, не ја викај повеќе Сара, туку името нека и биде Са'ра.
16 И Јас, ќе ја благословам, и ќе ти дадам син од неа; ќе ја благословам, и народи ќе потекнуваат од неа, и цареви на народи ќе излезат од неа."
17 Тогаш падна Авраам ничкум и се *насмеа, велејќи во себе: "Како може на човек од сто години да му се роди син? Зарем Са'ра во деведесетте години ќе роди?"
18 И Авраам Му рече на Бога: "О, барем Исмаил да биде жив пред лицето Твое!"
19 А Бог му рече на Авраама: "Навистина, Са'ра, жената твоја, ќе ти роди син и ќе го наречеш со името Исак; и ќе направам заветот Мој со него да биде завет вечен, и да му бидам Бог на потомството негово по него.
20 А и за Исмаила те послушав; еве, го благословувам, и ќе го направам плоден, и многу ќе го умножам, многу; и ќе роди *дванесет кнезови, и од него ќе произлезе голем +народ.
21 А заветот Мој со Исака ќе го направам кога ќе ти го роди Са'ра, догодина во ова време."
22 Па, откако Бог го изговори тоа, се издигна Бог од Авраама.
23 Авраам, пак, го зеде Исмаила, синот свој, и сите родени во домот негов, и сите купени, и сите машки домашни, им обреза крајче од телото нивно во истиот ден, како што му рече Бог.
24 Авраам имаше деведесет и девет години кога му беше обрезано крајче од телото негово.
25 А Исмаил, синот негов, имаше тринаесет години кога му беше обрезано крајче од телото негово.
26 Во истиот ден беа обрезани Авраам и син му Исмаил,
27 и со него заедно беа обрезани и сите домашни машки, и робовите, родени во неговиот дом, а и купените од странци.

18

1 Потоа му се јави Господ кај дабот Мамре кога седеше пред вратата од шаторот свој, на пладнина.
2 Откако ги *крена очите свои, виде Тројца мажи како стојат спроти него. Откако ги виде, им притрча во пресрет пред вратата на шаторот свој, и им се поклони доземи.
3 И рече: "Господи, ако сум нашол милост пред Тебе, немој да го одминеш слугата Свој!
4 Ќе Ви донесам малку вода: измијте ги нозете, па одморете се малку под ова дрво!
5 И ќе Ви изнесам малку леб за да се поткрепите штом веќе навративте кај слугата Ваш, па тогаш продолжете го својот пат." Тие рекоа: "Направи, како што рече!"
6 И Авраам отрча во шаторот кај Са'ра, и и рече: "Замеси брзо три мерки чисто брашно и испечи погачи!"
7 Па отрча кај говедата и фати теле младо и угоено, и му го даде на момокот, и тој побрза да го зготви.
8 Па потоа изнесе масло и млеко и телето, што беше зготвено, и им принесе; и тие јадоа, а тој самиот стоеше пред нив под дрвото.
9 Тогаш тие го прашаа: "Каде е Са'ра, жената твоја?" А тој одговори: "Ене ја во шаторон."
10 Еден, пак, од нив му рече: "Догодина во ова време, враќајќи се, Јас, пак ќе *дојдам кај тебе, и Са'ра, жената твоја ќе има син." А Са'ра слушаше на вратата од шаторот, зад него.
11 Авраам и Са'ра беа стари и возрасни, и кај Са'ра беше престанало редовното кај жените.
12 Затоа Са'ра се *насмеа во себе, велејќи: "Бидејќи сум остарела, сега ли ќе ни дојде радоста? А и +господарот ми е стар."
13 Тогаш му рече Господ на Авраама: "Зошто се насмеа Са'ра во себе, велејќи - Вистина ли е дека ќе родам кога сум остарена? -
14 *Има ли нешто неможно за Господа? Догодина во ова време Јас пак ќе дојдам при тебе, и Са'ра ќе има син."
15 Но Са'ра не призна и рече: "Не се насмеав," бидејќи се беше уплашила. А Он рече: "Не, ами ти се насмеа."
16 Потоа луѓето станаа и тргнаа кон Содом и Гомор, а и Авраам појде со нив да ги испрати.
17 А Господ рече: "Како да кријам од Авраама, слугата Свој, што сакам да направам?
18 Та од Авраама ќе излезе голем и силен народ, и *преку него ќе бидат благословени сите народи на земјата.
19 Оти него го избрав за да им заповеда на синовите свои, и на домот свој по себе, да одат по патот Господен и да извршуваат правда и суд, за да може Господ да го исполни она, што му го вети на Авраама."
20 И рече Господ: "Голем повик е против Содом и Гомор, и гревовите нивни се претешки.
21 Затоа ќе *слезам за да узнаам и да видам дали така се прави, како што повикот доаѓа до Мене, или не."
22 Оттаму луѓето *тргнаа кон Содом, додека Авраам уште стоеше пред лицето на Господа.
23 Тогаш Авраам се приближи и рече: "Сакаш ли да го *уништиш и праведниот со неправедниот и ќе биде ли праведниот како неправедниот?
24 Можеби во градот има педесетмина праведници; зарем ќе ги погубиш и нив, а да не му простиш на тоа место заради оние педесет праведници, што се во него?
25 Не е можно така да постапиш Ти, да погубиш праведни со неправедни заедно, та исто да се случи со праведникот како и со неправедникот; не, тоа од Тебе не; зарем Судијата на целата замја нема да суди право?"
26 И рече Господ: *"Ако во градот Содом најдам педесетмина праведници, ќе го запазам градот и целото место заради нив."
27 А Авраам одговори и рече: "Еве, се осмелив да Му проговорам на Господа, иако сум земја и пепел.
28 Можеби да има праведници од педесет пет помалку; зар заради тие пет ќе го затреш целиот град?" Он одговори: "Нема тоа да го направам, ако најдам четириесет и пет."
29 И го продолжи разговорот со Него и рече: "Можеби ќе се најдат таму четириесет?" Он, пак, одговори: "Нема да го направам ни поради тие четириесет."
30 Потоа рече: "Нека не се налути Господ, ако речам - можеби ќе се најдат триесет?" - Он рече: "Нема да го направам, ако најдам триесет."
31 И пак рече: "Еве, се осмелувам одново да Му проговарам на Господа - можеби ќе се најдат дваесет?" "Нема да го уништам - рече - ни заради тие дваесет."
32 Најпосле рече: "Нека *не се налути, Господ, ако уште еднаш проговорам - можеби ќе се најдат десет?" - Он рече: "Нема да ги искоренам ни заради оние десет."
33 И Господ замина, откако престана да зборува со Авраама; а Авраам се врати во своето место.

19

1 Оние два ангела стигнаа *вечерта во Содом кога Лот седеше пред портата содомска. А кога ги виде Лот, стана да ги пресретне, и се поклони доземи.
2 И рече: "Господари мои, влезете во куќата на слугата Ваш, да преноќевате, и измијте си ги нозете Свои; па утре рано, кога ќе станете, одете си по Својот пат." А тие рекоа: "Не, тука ќе ноќеваме на улица."
3 Но тој настојуваше, и тие појдоа по него и влегоа во домот негов. И тој ги нагости, им испече лебови пресни, и јадеа.
4 И уште не беа легнеле, а граѓаните содомски се насобраа околу куќата, стари и млади, целиот народ од сите краишта на градот.
5 И го повикаа Лота и му рекоа: "Каде се луѓето, кои дојдоа да ноќеваат кај тебе? Изведи ги да бидеме со нив!"
6 Лот излезе пред нив до влезот, ја затвори вратата зад себе,
7 и им рече: "Браќа мои, немојте да правите зло!
8 Еве имам две ќерки, кои уште не биле со маж; ќе ги изведам кај вас, па правете со нив што ви е угодно; само на оние луѓе не правете им ништо, бидејќи се дојдени под покривот на мојот дом."
9 А тие му рекоа: "Мавни се оттука! *Си дошол ваму да живееш како придојден, па, и ќе ни судиш ли? Сега со тебе ќе постапиме уште полошо отколку со нив." Па навалија силно на човекот, на Лота, и се доближија да ја кршат вратата.
10 Тогаш оние мажи ги протегнаа рацете свои надвор и го вовлекоа Лота кај себе, во куќата, и ја затворија вратата од куќата.
11 А луѓето, кои беа пред портата куќна, наеднаш ослепеа, од мал до голем, и не можеа да ја најдат вратата.
12 Тогаш оние мажи му рекоа на Лота: "Ако имаш зетови, синови или ќерки, или кој и да било свој во овој град сите нив изведи ги од ова место!
13 Зошто сакаме да го сотреме ова место, бидејќи *повикот против нив е голем пред Господа, па не испрати Господ нас да го уништиме."
14 И излезе Лот, и им кажа на зетовите свои, на кои сакаше да им ги даде ќерките свои, и им рече: "*Станете, одете си од ова место, зашто Господ сега ќе го сотре свој град!" Но на зетовите негови им се причини оти се шегува.
15 А кога зората зазори, навалија ангелите на Лота да побрза и му рекоа: "Стани, земи ја жената своја, и двете ќерки твои, кои се тука, за да не загинеш поради беззаконието на овој град!"
16 Но тој се двоумеше. Затоа ангелите го фатија за рака него, жената негова, и двете ќерки негови, оти Му беше жал на Господа, и ги изведоа, па ги оставија надвор од градот.
17 А кога ги изведоа надвор од градот, еден од нив рече: "Спасувај се и спаси ја душата своја; и *не обѕрнувај се назад, не запирај никаде во оваа околина! Бегај на оној рид, за да не загинеш."
18 А Лот рече: "Ти се молам, Господи!
19 Еве, слугата Твој најде милост пред Тебе, и милоста Твоја е голема, што ја направи спрема мене, оти ми го спаси животот; но јас не можам да се спасам на ридот, бидејќи ќе ме стигне злото и ќе загинам.
20 Ене, во оној град; доста е близу, да побегнам таму, а местото е мало; таму ќе се спасам, зашто е мал; па ќе останам жив, благодарејќи на Тебе."
21 А Он му рече: "Еве, ќе те послушам и затоа нема да го уништам градот, за кој рече.
22 Бегај побрзо таму; оти не можам да направам ништо, додека не стигнеш онаму." Заради ова оној град се нарече Сигор.
23 И кога сонцето огреа по земјата, Лот пристигна во Сигор.
24 Тогаш *излеа Господ на Содом и на Гомор од небото дожд од сулфур и оган од Господа од небото.
25 И ги сосипа оние градови и целата околија, и сите жители во тие градови, и сите растенија земни.
26 Но жената Лотова, одејќи по него, погледна назад и се претвори во *солен столб.
27 А уредента рано, откако стана, Авраам отиде на местото каде што беше стоел пред Господа;
28 и погледна на Содом и на Гомор и на целата околија и виде: и, ете, се креваше пламен од земјата како чад од печка.
29 Но додека Бог ги унуштуваше градовите во онаа околија, се сети Бог на Авраама, па го изведе Лота од пропаста кога ги сосипуваше Господ градовите, каде што живееше Лот.
30 А Лот излезе од Сигор, и се настани на оној рид со двете ќерки свои; се плашеше да живее во Сигор. Па се насели во пештера со двете ќерки свои.
31 А постарата и рече на помладата: "Нашиот татко е стар, а нема човек во земјава да влезе при нас, како што е обичај по целата земја.
32 Ајде да му дадеме на таткото наш вино, за да се опие; па да легнеме со него, за да го зачуваме потомството на нашиот татко!"
33 И му дадоа вино на татка си во онаа ноќ; и влезе постарата и легна со таткото свој; а тој не сети ни кога легнала таа, ни кога станала.
34 А утредента и рече постарата на помладата: "Ете, ноќеска бев со својот татко. Да го опиеме со ниво и вечерва: па влези и ти легни со него, за да му го запазиме потомството на таткото наш!"
35 И таа ноќ му дадоа на татка си вино; и влезе помладата и спа со него; а тој не узна ни кога таа легнала ни кога станала.
36 И обете ќерки Лотови зачнаа од таткото нивни.
37 И постарата роди син, и го нарече Моав, велејќи од татка ми е. Тој е прататко на *Моавците до денес.
38 А и помладата роди син, и го нарече Амон, велејќи: "Син од мојот род." Од него се *Амонците до денешниов ден.

20

1 Авраам оттаму тргна на југ, и се настани меѓу Кадес и Сур; и живееше некое време во Герар како придојден.
2 Тогаш велеше Авраам за жената своја Са'ра, дека му е сестра, оти се плашеше да рече дека му е жена, за да не го убијат жителите градски заради неа. А царот герарски Авимелех испрати, и ја зеде Са'ра.
3 Но Бог дојде при Авимелех ноќе во сон, и му рече: "Ете, ќе умреш заради жената, која си ја зел, зашто таа има маж."
4 А Авимелех не беше се допрел до неа, па рече: "Господи, зар ќе погубиш народ праведен?
5 Нели самиот ми рече - 'Сестра ми е - а и таа самата рече 'Брат ми е - а јас тоа го направив простосрдечно и со чисти раце."
6 Тогаш му рече Бог во сонот: "Затоа те задржав да не грешиш пред Мене и не ти допуштив да се допреш до неа.
7 А сега врати му ја на човекот жената негова, зашто е пророк, и ќе се помоли за тебе, и ќе останеш жив. Ако не ја вратиш, знај дека ќе умреш и ти и сите твои.
8 Утредента рано стана Авимелех, и ги повика сите слуги свои, и им го кажа сето тоа да го чујат. И тие многу се уплашија.
9 Тогаш Авимелех го повика Авраама и му рече: "Што направи ти со нас? Што ти згрешив, па сакаше да навлечеш на мене и на царството мое голем грев? Ми го направи она, што никој не го прави."
10 И уште му рече Авимелех на Авраама: "Што имаше на ум, кога го направи тоа?"
11 А Авраам одговори: "Си помислив дека во ова место нема страв Божји, па ќе ме убијат поради жената моја.
12 А всушност и ми е сестра: по татко, но не и по мајка: и се омажи за мене.
13 А кога ме изведе Господ од домот на мојот татко, јас и реков: направи ми добро и кажи за мене, и во секое место каде што ќе дојдеме: 'Брат ми е"
14 Тогаш Авимелех зеде овци, и говеда, и слуги, и слугинки, и му ги даде на Авраама, и му ја врати Са'ра, жената негова.
15 И му рече Авимелех на Авраама: "Еве, земјата моја е пред тебе; и каде што ти е угодно, насели се!"
16 А на Са'ра и рече: "Еве, му дадов на твојот брат илјада сикли сребро: тоа нека ти биде во чест на твоето лице, превез пред очите на сите, кои се со тебе, и пред сите си оправдана."
17 Авраам, пак, Му се помоли на Бога, и Бог ги исцели Авимелеха, и жената негова, и слугинките негови, и тие почнаа да раѓаат;
18 зашто Господ ги беше затворил сите утроби во домот на Авимелеха поради Са'ра, жената Авраамова.

21

1 И Господ милостивно погледна на Са'ра, како што беше рекол, и и направи Господ на Са'ра како што и беше *рекол.
2 Са'ра зачна и му роди на Авраама син во староста негова, во време кога што му беше *рекол Господ.
3 И Авраам го нарече со името Исак, синот што му се роди, кој му го роди Са'ра.
4 И го обреза Авраам синот свој Исака во осмиот ден, како што му беше *заповедал Господ.
5 Авраам имаше *сто години кога му се роди синот Исак.
6 Са'ра, пак, рече: "Господ ми нанесе смеа; кој ќе чуе за мене, ќе ми се смее."
7 И рече: "Кој би рекол дека Са'ра на Авраама ќе му дои деца? Но сепак му *родив син во староста негова."
8 Детето порасна и беше одбиено. А Авраам приреди голема гозба во оној ден кога го одбија Исака, синот негов.
9 Виде Са'ра дека синот на Агара Египтјанката, што му го роди таа на Авраама, се потсмева со нејзиниот син Исак.
10 па му рече на Авраама: "*Истерај ја оваа робинка со синот нејзин, зашто синот на оваа робинка не бива да стане наследник со мојот син Исака!"
11 А тоа на Авраама му беше многу тешко, поради синот негов Исмаила.
12 Но Бог му рече на Авраама: "Нека не ти е криво заради детето и робинката! Се што ќе ти рече Са'ра, послушај го гласот нејзин, зашто по *Исака ќе се нарече потомството твое.
13 А и од синот на робинката ќе издигнам голем *народ, зашто тој е семе твое."
14 И Авраам стана утредента рано, зеде леб и мев со вода, и и даде на Агара, ставајќи и го тоа на грб, и детето, па ја отпушти. И таа тргна и се заскита по пустињата Вирсавија.
15 А кога снема вода во мевот, таа го остави детето под еден даб,
16 а самата отиде далеку, колку што со стрела може да се дофрли, и седна спроти него; зашто велеше: "Не можам да ја гледам смртта на моето дете." И седејќи спроти него од далеку, кога го чу гласот на детето, почна гласно да плаче.
17 Но Бог го чу гласот на детето од местото каде што беше, и ангел Божји и викна на Агара од небото и и рече: "Што ти е, Агаро? Не плаши се, бидејќи Господ го чу гласот на детето оттаму, каде што е.
18 Стани, крени го детето и фати го за рака; оти од него ќе направам голем народ."
19 И Бог и ги отвори очите, и таа виде извор на жива вода; и отиде, па го наполни мевот со вода, и го напои детето.
20 А Бог беше со детето, и тоа порасна, и заживеа во пустињата, и стана стрелец со лак.
21 Тоа живееше во пустињата Фаран. И мајка му негова му зеде жена од земјата Египетска.
22 Во тоа време *Авимелех, со Фихол, војводата негов, му рече на Авраама: "Бог е со тебе во се што правиш.
23 А сега заколни ми се овде во Бога дека нема да ми напакостиш ни мене, ни на потомството мое, ниту на името мое; туку дека ќе постапуваш добро со мене и со земјата, во која си гостин, како што потапував јас со тебе."
24 И рече Авраам: "Се заколнувам."
25 Тогаш Авраам го прекори Авимелеха за изворите водни што ги *зедоа слугите Авимелехови.
26 А Авимелех му рече: "Не знам кој го направи тоа; ниту ти ми кажа, ниту, пак, чув за тоа до денес."
27 А Авраам зеде овци и говеда, и му ги даде на Авимелеха, и тие двајца склопија сојуз.
28 Потоа Авраам одвои седум јагниња од стадото.
29 А Авимелех му рече на Авраама: "Зошто се овие седум јагниња што ги одвои?"
30 Авраам, пак, одговори: "Прими ги од моја рака овие седум јагниња, за да ми бидат сведоштво дека јас сум го ископал оној кладенец."
31 Затоа она место се *нарече Вирсавија, бидејќи тука се заколнаа обајцата.
32 Откако склопија сојуз во Вирсавија, Авимелех со пријателот Охозат и Фихол, војводата негов, се кренаа и се вратија во земјата Филистејска.
33 И Авраам насади шумичка во Вирсавија, и таму го призва името на Господа, *Вечниот Бог.
34 Авраам живееше во земјата Филистејска како придојден многу денови.

22

1 По тие настани Бог, *искушувајќи го Авраама, рече: "Аврааме!" А тој одговори: "Еве ме!"
2 Бог продолжи: "Земи го сега саканиот син твој Исака, па оди во земјата *Морија, и принеси го таму како жртва сепаленица на една горичка што ќе ти ја покажам!"
3 И утредента рано, откако стана, Авраам го оседла ослето свое, зеде со себе двајца од слугите свои и Исака, синот свој; па, откако исцепи дрва за жртвата, се крена, појде и дојде на местото, за кое му рече Бог.
4 На третиот ден, кревајќи ги очите свои, Авраам го здогледа местото оддалеку.
5 И им рече Авраам на слугите свои: "Останете вие овде со ослето, а јас и детето ќе одиме онаму, па откога ќе се помолиме, ќе се вратиме кај вас."
6 И зеде Авраам дрва за жртвата, му ги натовари на Исака, синот свој, а самиот тој зеде во свои раце огнило и нож; па отидоа обајцата заедно.
7 Тогаш му рече Исак на Авраама, таткото свој: "Татко!" А тој одговори: "Што е, синко!" И рече Исак: "Ете огнило и дрва, а каде е јагнето за жртва?"
8 А Авраам одовори: "Бог ќе си предвиди, синко, јагне за жртва." И обајцата го продолжија патот заедно.
9 И стигнаа до местото, за кое му беше рекол Бог. Тука Авраам направи жртвеник, и кладе дрва на него, а откако го врза Исака, синот свој, го *стави на жртвеникот врз дрвата.
10 Тогаш Авраам ја пружи раката своја и го зеде ножот да го заколе синот свој.
11 Но ангел Господен викна од небото, и рече: "Аврааме! Аврааме!" А тој одговори: "Еве ме!"
12 И ангелот продолжи: "Не кревај рака своја на детето, и не прави му ништо! Еве, сега знам, оти се плашиш од Бога штом не го пожали ни саканиот свој син заради Мене."
13 И Авраам ги крена очите свои и погледа: а тоа - зад него овен, кој се беше сплеткал со роговите во гасталакот. И Авраам отиде, го зеде овенот и го принесе како жртва сепаленица место синот свој.
14 И го нарече Авраам ова место: "Господ ќе предвиди." Затоа и денес се вели: "На горичката Господ се јави."
15 А ангелот Господен повторно го викна од небото Авраама,
16 и рече: "Се колнам во Себе - вели Господ - кога така направи, и не го пожали саканиот свој син заради Мене.
17 Навистина, Јас ќе те благословам и преблагословам, и потомството твое ќе го умножам и преумножам како *ѕвездите на небото и како +песокта на морскиот брег! А потомците твои ќе ги **завладеат градовите на непријателите свои.
18 И *ќе бидат благословени преку потомството твое сите народи на земјата, зашто го послуша гласот Мој."
19 Тогаш Авраам се врати при слугите свои, и се кренаа, па се вратија заедно во Вирсавија. И се насели Авраам во Вирсавија.
20 По тие настани му јавија на Авраама: "Ете, и *Мелха му роди синови на братот твој Нахор!"
21 Уз, неговиот првенец, брат му Вуз, и Камуила, таткото на Арамејците,
22 Хазада, Азава, Фалдеса, Елдафа и Ватуила.
23 А *Ватуило ја роди Ревека. Овие осумте му ги роди Мелха на Нахора, братот на Авраама.
24 А неговата наложница, по име Ревма, ги роди овие: Тавека, Гама, Тохоса и Моха.

23

1 Са'ра поживе сто и дваесет и седум години; тоа се годините на Са'риниот живот.
2 И умре Са'ра во градот Киријат - Арби, а тоа е Хеврон, во земјата Хананска. И дојде Авраам да ја изжали и да ја исплаче.
3 А кога стана Авраам пред покојницата своја, им рече на синовите Хетеови, велејќи:
4 "Странец сум и придојден при вас; дајте ми да имам гроб кај вас, сам да ја погребам покојницата своја."
5 А синовите Хетеови му одговорија на Авраама, велејќи:
6 "Чуј не, господару наш; ти си кнез Божји меѓу нас; во најдобриот гроб наш погреби ја покојницата своја; никој меѓу нас нема да ти го одбие гробот свој за да можеш да ја погребеш покојницата своја таму!"
7 Тогаш стана Авраам и му се поклони на народот од земјата на синовите Хетеови,
8 и им рече Авраам, велејќи: "Ако сакате да ја погребам покојницата своја пред очите мои, послушајте ме - речете му за мене на Ефрона, синот Саров.
9 Нека ми ја даде пештерата во Макпела, која е на крајот од нивата негова; за пари нека ми ја даде, колу што чини, за да имам гробноца меѓу вас!"
10 А Ефрон седеше меѓу синовите Хетеови. И му одговори Ефрон Хетеецот на Авраама, пред синовите Хетеови, и тоа гласно, да чујат сите, кои беа во советот од тој град, велејќи:
11 "Не, господару; послушај ме - нивата, и пештерата во неа, ти ја давам; пред синовите на народот мој ти ја подарувам, погреби ја покојницата твоја."
12 А Авраам му се поклони на народот од таа земја,
13 и му рече на Ефрона гласно, пред сиот народ, велејќи: "Ако сакаш, почуј ме: ќе ти дадам колку што чини нивата, земи од мене, па тогаш ќе ја погребам покојницата своја таму."
14 А Ефрон му одговори на Авраама и рече:
15 "Господару мој, чуј ме; земјата чини четиристотини сикли сребро; што е тоа за мене и за тебе? Затоа погреби ја покојницата твоја!"
16 И Авраам, откако го ислуша Ефрона, му го измери среброто, што го кажа тој пред синовите Хетеови, четиристотини сикли сребро, како што врвеше тогаш меѓу трговците.
17 И *нивата Ефронова во Макпела спроти Мамре, нивата и во пределите наоколу,
18 станаа сопственост на Авраама пред синовите Хетеови, пред сите кои влегуваа во тој град.
19 Потоа ја погреба Авраам Са'ра, жената своја, во пештерата на нивата Макпела спроти Мамре, а тоа е Хеврон, во земјата Хананска.
20 Така Авраам ја придоби од синовите Хетеови нивата и пештерата во неа, за да има сопствена гробница.

24

1 А Авраам беше веќе стар и во години, Господ го беше *благословил во се.
2 И му рече Авраам на слугата свој, на најстариот во домот негов, кој стоеше над целиот негов имот: "Стави ја раката своја под бедрото мое
3 и ќе те заколнам во Господа Бога на небото и Бога на земјата, дека нема да *земеш жена за синот мој од ќерките Хананејски, меѓу кои живеам,
4 туку дека ќе отидеш во земјата моја, каде што се родив, во родот мој, и ќе му доведеш жена на синот мој Исака оттаму."
5 А слугата му рече: "Можно е девојката да не сака да појде со мене во оваа земја; ќе го одведам ли синот твој во земјата, од која си се иселил?"
6 А Авраам му рече: "Гледај да не го одведеш синот мој таму.
7 Господ, Бог на небесата и на земјата, Кој ме *зеде од домот на таткото мој и од земјата, каде што сум роден, и Кој ми рече и ми се заколна, велејќи: 'Тебе и на потомството твое ќе му ја дадам оваа земја', Он ќе испрати ангел свој пред тебе, и ти ќе доведеш жена за синот мој оттаму.
8 Ако, пак, девојката не сака да појде со тебе во оваа земја, тогаш нека ти е проста клетвата моја; само синот мој не праќај го таму!"
9 И ја стави слугата раката своја под бедрото на Авраама, господарот негов, и му се заколна во тоа.
10 Потоа слугата зеде десет камили од камилите на господарот свој, зеде и од драгоценостите на господарот свој со себе, па кога стана, се упати во Месопотамија, во градот *Нахоров.
11 И ги остави камилите надвор од градот, покрај изворот, приквечерина кога жените излегуваат да полнат вода.
12 И рече: "Господи, Боже на господарот мој Авраама, испрати ми ја денес во пресрет онаа, која ја барам, и направи му милост на господарот мој Авраама.
13 Еве, јас ќе стојам крај овој извор, и ќерките на градските жители ќе дојдат да налеат вода.
14 И на која девојка ќе и речам - 'Наведни ја стомната своја да пијам' - а таа ќе рече - 'На, пиј, и камилите твои ќе ги напојам - додека се напивам,' неа си ја определил за слугата твој Исака; и по тоа ќе разберам дека си му направил милост на господарот мој Авраама."
15 И додека тој уште зборуваше во себе, а ете Ревека, ќерката на Ватуила, синот на *Мелха, жената на Нахора, чиј брат е Авраам, дојде со стомната на рамо.
16 А беше многу убава девојка, која човек уште не беше познала. Таа слезе при изворот, ја наполни стомната, па појде угоре.
17 Тогаш слугата излезе пред неа и рече: "Дај ми да се напијам малку вода од стомната твоја!"
18 А таа одговори: "Еве, пиј, господару." И брзо ја спушти стомната на раката своја, и му даде да пие, чекајќи додека не се напие.
19 Па рече: "И на камилите твои ќе им налеам додека сите не се напијат."
20 Па брзо ја истури стомната своја во поилото, и пак отрча до изворот да ја наполни, и им налеа на сите камили негови.
21 А човекот ја гледаше со восхит и молкум, но сакаше да узнае дали го благословил Господ патот негов или не.
22 А откако камилите се напоија, човекот изведи златни наушници, тешки поливина сикла, и две гривни за нејзините раце, од десет сикли злато.
23 Ја запраша и рече: "Чија ќерка си? Кажи ми, има ли во куќата на таткото твој место за преноќевање?"
24 А таа му одговори: "Јас сум ќерка на Ватуила, синот на Мелха, која му го роди на Нахора."
25 И уште рече: "Има при нас многу слама и храна; а и место за ноќевање."
26 Тогаш човекот се наведна и Му се поклони на Господа,
27 па рече: "Нека е благословен Господ Бог на господарот мој Авраама, Кој не го остави господарот мој без Своја милост и Својата правда спрема господарот мој. Господ ме доведе по прав пат во домот на братот од господарот мој."
28 Девојката, пак, отрча и сето ова го кажа во домот на мајката своја.
29 А Ревека имаше брат, по име Лаван. Лаван побрза кон човекот крај изворот.
30 Откако ги беше видел наушниците и гривните на рацете од сестрата своја и чул кога сестра му Ревека рече - вака ми рече човекот - тогаш појде кај човекот; а тој стоеше со камилите при изворот.
31 И рече: "Ела ти, кој си благословен од Господа; зошто да стоиш надвор? Јас ја приготвив куќата; а има место и за камилите."
32 Тогаш човекот влезе во куќата; му ги растоварија камилите, и им дадоа слама и сено - храна на камилите, а му донесоа и вода за нозете негови и за луѓето, кои беа со него.
33 И им поставија леб да јадат. Но тој рече: "Нема да јадам додека не кажам за што сум дојден." И му рекоа: "Зборувај!"
34 Тогаш рече: "Јас сум слуга Авраамов.
35 Господ го благослови господарот мој многу, та стана голем; и му даде овци и говеда, сребро и злато, и слуги и слугинки, и камили и осли.
36 А Са'ра, жената на господарот мој, под старост му роди син на господарот мој, и тој му го даде целиот свој имот.
37 Мене, пак, ме заколна господарот мој, велејќи - 'Немој да му доведеш на синот мој жена од ќерките Хананејски, меѓу кои живеам;
38 туку појди во домот на таткото мој и во родот мој, и земи жена за синот мој.'"
39 А јас му реков на господарот мој: "Можеби девојката не ќе сака да појде со мене!?"
40 А тој ми рече - "Господ, пред чие *лице одев, ќе испрати ангел Свој со тебе, и ќе ти го покаже патот твој до целта и ти ќе земеш жена за синот мој од родот мој, од домот на таткото мој.
41 Тогаш ќе ти биде проста клетвата моја, кога ќе отидеш во родот мој; а ако не ти ја дадат, ќе бидеш ослободен од клетвата моја."
42 И кога дојдов денес при изворот, реков: "Господи, Боже на господарот мој Авраама, ако си ме упатил на прав пат, по кој одам,
43 еве, јас ќе застанам крај изворот, и на девојката, која ќе дојде да налее вода, ќе и речам - 'Дај ми да се напијам малку вода од стомната твоја,' -
44 а таа ми одговори - 'Еве ти пиј; и на камилите твои ќе им налеам - таа нека биде жена, која што Господ ја определил за слугата Свој Исака; и по ова ќе разберам дека си му направил милост на мојот господар Авраама."
45 Јас уште не го изреков тоа во срцето свое, а Ревека дојде со стомната на рамо, и слегувајќи на изворот, налеа: а јас и реков - Дај ми да се напијам.'
46 И таа брзо ја спушти стомната на раката свој и рече - 'Еве, пиј ти; и камилите твои ќе ги напојам.' - Се напив, и камилите мои ги напои."
47 Тогаш ја прашав и реков: - 'Чија ќерка си?' А таа одговори: - 'Јас сум ќерка на Ватуила, синот на Нахора, кого му го роди Мелха. Тогаш и ги ставив наушниците и гривните на рацете нејзини.
48 Па се наведнав и Му се поклонив на Господа; и Го благословив Господа Бога на господарот мој Авраама, Кој ме поведе по правиот пат да ја земам ќерката од братот на господарот за неговиот син.
49 А сега кажете ми: "Ќе му направите ли милост и правда на господарот мој, или не? Ако, пак, не сакате, кажете ми, и јас ќе тргнам надесно или налево."
50 А Лаван и Ватуило одговорија: "Од Господа дојде ова; ние не можеме да ти кажеме ни лошо, ни добро.
51 Ете, Ревека е пред тебе, земи ја, па оди, и нека му биде жена на синот од твојот господар, како што рекол Господ."
52 А кога ги чу слугата Авраамов зборовите нивни, Му се поклини на Господа доземи.
53 Потоа слугата извади работи златни и сребрени, и облека, и и ги даде на Ревека; а и на братот нејзин и на мајката нејзина им даде подароци.
54 Па јадеа и пиеја тој и луѓето, кои беа со него, и ноќеваа. А утредента кога станаа, тој рече: "Пуштете ме да се вратам при господарот мој!"
55 А братот нејзин и мајка и рекоа: "Нека остане девојката кај нас макар уште десетина дена, па тогаш одете."
56 Но тој им рече: "Не задржувајте ме кога Господ го благослови мојот пат; пуштете ме да си одам кај господарот мој!"
57 А тие рекоа: "Да ја викнеме девојката, и да ја прашаме, што ќе рече таа."
58 И ја повикаа Ревека, па и рекоа: "Сакаш ли да одиш со овој човек?" А таа одговори: "Сакам."
59 И ја пуштија Ревека, сестрата своја, и слугинките нејзини, со слугата Авраамов и луѓето негови.
60 Ја благословија Ревека и и рекоа: "Сестро наша, да се умножиш на илјади и илјади, и потомството твое да *завладее во градовите над непријателите твои!"
61 И стана Ревека со слугинките свои, и се качија на камилите, и тргнаа со човекот. Така слугата ја зеде Ревека и си отиде.
62 А Исак беше дошол во *Беер Лахај Рој, зашто живееше во јужниот крај.
63 Приквечер излезе Исак во полето да се прошета, па ги крена очите: а тоа - ете, камилите идат.
64 Ревека, откако ги подигна очите свои и го виде Исака, слезе од камилата
65 и го праша слугата: "Кој е оној човек, што преку полето ни доаѓа во пресрет?" А слугата одговори: "Тоа е господарот мој." - Тогаш таа зеде превез, па се покри.
66 И му раскажа слугата на Исака се што беше направил.
67 Тогаш Исак ја одведе Ревека во шаторот на Са'ра, мајката своја, и таа му стана жена, и му омиле. И Исак се утеши за Са'ра, мајката своја.

25

1 А Авраам зеде втора жена, по име Хетура.
2 И таа му ги роди Зимрана, Јоксана, Медана, Мадијама, Јесвока и Соијена.
3 Јоксан ги роди Темана и Дедана. А Деданови синови беа Рагуил, Навдеил и Асурим, Летусим и Лаудим.
4 А синови Мадијамови: Ефа, Ефер, Ханох, Авид и Елдаг. Сите тие беа синови Хетурини.
5 А Авраам целиот свој имот му го даде на Исака.
6 На синовите, пак, од своите наложници им даде Авраам само подароци, и, уште додека беше жив, ги распрати на исток, во источниот крај - далеку од синот негов Исака.
7 А деновите на Авраамовиот живот, што го поживе, беа сто и седумдесет и пет години.
8 И откако ослабе, *умре Авраам во добра старост, сит од животот, и се прибра во родот свој.
9 А го погребаа неговите синови, Исак и Исмаил, во пештерата Макпела, во нивата на Ефрона, синот на Хетеецот Сахар, а која се наоѓаше спроти Мамре;
10 во пештерата на *нивата, што ја беше купил Авраам од синовите Хетеови, таму беше погребан Авраам со Са'ра, жената своја.
11 А по смртта Авраамова го благослови Бог Исака, синот негов. *Исак живееше, пак, во Беер Лахај Рој.
12 Еве го родословот на Исмаила, синот Авраамов, кого му го роди на Авраама Агара Египтјанката, слугинката на Са'ра.
13 А ова се имињата на синовите Исмаилови, како што ги именуваа во родовите нивни: првенецот Исмаилов е Навајот, па Кидар, Навдеил и Масам,
14 потоа Масма, Дума и Маса,
15 Хадар, Теман, Јетур, Нафес и Кедма.
16 Тоа се синовите Исмаилови, и тоа се имињата според селиштата, шаторите и населбите нивни. Тоа се *дванаесетте кнезови над племињата нивни.
17 А деновите на животот Исмаилов се сто триесет и седум години. Потоа ослабе и умре, и се прибра при својот род.
18 Неговите синови живееја од Евилат дури до Сур, источно од Египет, *од каде што се оди во Асирија. Тие се населија спроти сите браќа свои.
19 А ова е родословот на Исака, синот Авраамов: Авраам го роди Исака;
20 А Исак имаше четириесет години кога се ожени со Ревека, ќерката на Арамеецот Ватуило од Месопотамија сириска, сестра на Арамеецот Лаван.
21 И Исак Му се помоли на Господа за жената своја, бидејќи таа беше неплодна; и Бог го чу, па Ревека, жената негова, зачна.
22 Но децата се удираа едно со друго во утробата нејзина, и таа рече: "Ако биде така, зошто ми е ова?" И отиде да Го праша Господа.
23 А Господ и рече: "Две племиња има во утробата твоја, и два народа ќе излезат од тебе; едниот народ ќе биде посилен од другиот и *поголемиот ќе му служи на помалиот."
24 И дојде времето да роди, а ете - близнаци во утробата нејзина.
25 Излезе синот првенец црвен, целиот рунтав како руно; и му дадоа име Исав.
26 А потоа излезе брат му, држејќи го Исава со рака за петата; нему му ставија име Јаков. А Исак имеше шеесет години, кога ги роди овие Ревека.
27 И децата пораснаа: Исав стана вешт ловец и љубител на полето, а Јаков беше човек кроток и престојуваше во шаторите.
28 Исак го сакаше Исава, зашто многу му се свиѓаше ловот негов; а Ревека повеќе го сакаше Јакова.
29 Еднаш Јаков зготви јадење, и Исав дојде од полето уморен.
30 И му рече Исав на Јакова: "Дај ми да јадам од тоа црвеникаво, зошто сум уморен." Оттаму се нарече Едом.
31 Но Јаков му рече на Исава: "Продај ми го денес првородството твое!"
32 А Исав одговори: "Еве, сакам да умрам, па што ќе ми е првородството?"
33 Но Јаков му рече: "Заколни ми се уште сега!" И тој му се заколна. Така Исав му го *продаде своето првородство на Јакова.
34 И Јаков му даде на Исава леб и варена леќа, и тој јаде и пи, па стана и си отиде. Така Исав го презре првородството свое.

26

1 Но настана глад на земјата покрај *оној што беше во Авраамовото време; и Исак отиде при +Авимелеха, царот Филистејски, во Герар.
2 И му се јави Господ и рече: "Не оди во Египет, туку живеј во земјата, кој ќе ти ја покажам."
3 Настани се во таа замја и Јас ќе бидам со тебе, и ќе те благословам; зашто тебе и на потомството твое ќе ви ја дадам сета таа замја, и ќе ја *потврдам клетвата, со која му се заколнав на Авраама, таткото твој;
4 и ќе го *умножам потомството твое како ѕвездите на небото, и ќе му ја дадам на потомството твое сета таа замја и ќе се благословат преку потомството твое сите народи земни.
5 Бидејќи татко ти Авраам го послуша гласот Мој и се покоруваше на заповедите Мои, на законите Мои и на наредбите Мои."
6 И остана Исак во Герар.
7 А луѓето во тоа место прашуваа за жената негова, а тој велеше - 'сестра ми е' - оти се плашеше да каже - 'Жена ми е' - за да не го убијат луѓето од тоа место заради Ревека, бидејќи таа беше убава.
8 Но откако мина многу време таму, се случи Авимелех, царот герарски, да погледа низ прозорец, и да го види Исака како се шегува со Ревека, жената своја.
9 И го викна Авимелех Исака и му рече: "Па, таа ти била жена; а зошто рече - 'Сестра ми е?'" - А Исак му одговори: "Оти помислив дека ќе загинам поради неа."
10 Авимелех тогаш му рече: "Што ни направи? Лесно можеше да се случи некој од надвор да легне со твојата жена, и ќе не воведеше во грев."
11 И му заповеда Авимелех на сиот народ свој, велејќи: "Кој ќе се допре до овој човек или до жената негова, ќе загине!"
12 И Исак почна да сее во таа земја, и таа година доби стопати повеќе јачмен. Господ го благослови.
13 И човекот се издигна и стануваше се поголем додека не *стана многу богат.
14 И се здоби со многу овци и говеда и ниви, така што Филистејците почнаа да му завидуваат.
15 Па сите извори, што ги беа ископале татковите му слуги при животот на неговиот татко Авраама, Филистејците ги затрупаа со земја.
16 И Авимелех му рече на Исака: "Оди си од кај нас, зашто стана многу посилен од нас!"
17 Тогаш Исак си отиде оттаму, и ги распна шаторите свои во долината Герарска, и се насели таму.
18 И почна Исак да ги откопува изворите, што беа ископани од слугите на Авраама, таткото негов, а кои ги беа затрупале Филистејците по смртта на Авраама, таткото негов; и ги нарече со истите имиња, што им ги беше дал неговиот татко.
19 И копајќи, слугите Исакови во долината Герарска, најдоа извор со жива вода.
20 Па се скараа пастирите Герарски со пастирите Исакови, велејќи: "Водата е наша." И му кладе име на тој извор Есек, зашто се скараа околу него.
21 Откако замина оттаму, Исак ископа друг извор, и околу него се скараа. Затоа него го нарече Ситна.
22 Тогаш се крена оттаму, и ископа нов извор, а околу него немаше караница; затоа го нарече Реховот, велејќи: "Оти Годпод ни даде простор за да се размножиме во оваа земја."
23 А оттаму мина тој во Вирсавија.
24 И истата ноќ му се јави Бог, и му рече: "Јас сум Бог на Авраама, таткото твој. Не плаши се, зашто Јас сум со тебе, ќе те благословам и ќе го умножам потомството твое заради Авраама, таткото твој."
25 И *направи тој таму жртвеник, и Го призва името Господово. И таму го распна шаторот свој, а слугите Исакови ископаа извор таму, во долината Герарска.
26 Тогаш дојде при него Авимелех од Герар со Охозат, пријателот свој, и со *Фихол, војводата свој.
27 А Исак им рече: "*Зошто дојдовте при мене кога ме мразите и ме истеравте од кај вас?"
28 А тие одговорија: "Видовме дека Господ Бог е навистина со тебе, па рековме - да положиме меѓу тебе и нас клетва и да склучиме со тебе сојуз:
29 да не ни правиш зло, бидејќи и ние тебе не те допревме и ти правевме само добро, и те пуштивме да си одиш со мир; и ете, сега си благословен од Господа."
30 Тогаш тој им приреди гозба; па јадеа и пиеја.
31 А уредента, откако станаа рано, се заколнаа еден на друг, и ги отпушти Исак, и тие отидоа од него со мир.
32 Истиот ден дојдоа слугите Исакови и му кажаа за изворот, што го ископаа, и му рекоа: "Најдовме вода."
33 И тој го нарече *Вирсавија и поради ова и се вика оној град Вирсавија и до ден денешен.
34 А кога имаше Исав четириесет години, се *ожени со Јудита, ќерка на Хетеецот Веох, и со Васемата, ќерка на Хетеецот Елон.
35 А тие станаа тегоба за Исака и Ревека.

27

1 Кога Исак остаре и му ослабе видот на очите, та не гледаше, го повика постариот син свој Исава, и му рече: "Сине мој!" А тој одговори: "Еве ме."
2 И рече Исак: "Еве остарев и не го знам денот на смртта.
3 Земи ја сега спремата своја, лакот и стрелите, и излези в поле, и улови ми дивеч!
4 Па зготви ми јадење какво што сакам, и донеси ми да јадам, и да те благослови душата моја, пред да умрам."
5 А Ревека чу што му рече Исак на синот свој Исава; и Исав отиде в поле да улови дивеч за својот татко.
6 Ревека, пак, му рече на Јакова, помалиот син свој, велејќи: "Ете, го чув татко ти, како разговараше со Исава, братот твој, и дека рече -
7 "Донеси ми дивеч и зготви ми јадење, да јадам, па да те благословам пред Господа, пред да умрам."
8 Туку сега, синко мој, послушај ме што ќе ти речам:
9 "Оди при стадото и донеси оттаму две млади и добри јаганца; и јас ќе му зготвам јадење од нив, какво што сака;
10 а ти ќе му однесеш на татка ти, и тој ќе јаде, па ќе те благослови таткото твој дури е уште жив."
11 А Јаков и рече на Ревека, мајката своја: "Но *Исав, братот мој, е рунтав, а јас сум човек гладок.
12 Може татко ми да ме попипа, па пред очите негови ќе станам измамник, и место благослов ќе навлечам врз себе проклетство."
13 А мајка му одговори: "Проклетството твое, синко, нека падне на мене; само послушај ме, и оди, па донеси ми!"
14 Тогаш тој отиде, зеде и и донесе на мајка си своја; а мајка му негова зготви јадење, какво што јадеше татко му.
15 Па потоа ја зеде Ревека најубавата облека на постариот син Исава, што беше кај неа дома, и го облече Јакова, помладиот нејзин син,
16 а рацете негови и голиот врат му го обложи со јарешки кожички.
17 И му го даде на Јакова, синот свој, в раце јадењето и лебот, што го беше зготвила.
18 А тој влезе при татка си и му рече: "Татко!" А тој одговори: "Еве ме! Кој си ти, синко?"
19 Јаков, пак, му рече на татка си: "Јас сум Исав, твојот првороден син; направив, како што ми рече; стани, седни и јади од ловот мој, па да ме благослови душата твоја."
20 А Исак му рече на синот свој: "Кога толку бргу најде, синко мој?" А тој одговори: "Господ, твојот Бог, беше милостив."
21 Тогаш му рече Исак на Јакова: "Дојди поблизу, синко мој, да те попипам и да видам дали си ти, синот мој Исав, или не!"
22 И пристапи Јаков до Исака, таткото свој, а тој го попипа, па рече: "Гласот е глас на Јакова, но рацете се раце Исавови."
23 И не го позна, зашто рацете му беа како рацете на Исава, братот негов, рунтави. И го благослови,
24 и му рече: "Ти ли си синот мој Исав?" А тој одговори: "Јас сум."
25 Тогаш рече: "Дај ми сега, синко, да јадам од ловот твој, па да те благослови душата моја." И му даде и тој јаде; па му донесе и вино, и пи.
26 Потоа Исак, таткото негов, му рече: "Приближи се до мене и целивај ме, синко!"
27 И тој пристапи и го целива; Исак го почувствува мирисот од облеката негова, и го благослови, велејќи: "Еве, мирисот на синот мој е како мирис од полето, што го благословил Господ.
28 Бог нека ти даде роса небеска и родна земја: многу пченица и вино во изобилие!
29 *Народи да ти слугуваат и кнезови да ти се клањаат! Да бидеш господар над братот свој и да ти се клањаат синовите на таткото твој! +Проклет да биде оној, што тебе те проколнува, а благословен - оној што тебе ќе те благословува!"
30 Па откако Исак го благослови Јакова, и Јаков отиде од Исака, таткото свој, во тој час дојде од лов Исав, братот негов.
31 И тој му зготви јадење и му однесе на татка си, и му рече: "Стани, татко, и јади од она што синот твој улови, за да ме благослови душата твоја!"
32 И Исак, таткото негов, му рече: "Кој си ти?" А тој рече: "Јас сум синот твој, првородениот Исав."
33 Тогаш Исак премногу се возбуди и рече: "А кој беше оној, кој уловил лов и ми донесе од се, и јас јадев, пред да дојдеш ти, и го благословив? Тој и ќе остане благословен."
34 А кога ги чу Исав зборовите на таткото негов, извика на сиот глас и многу се нажали, па рече: "*Благослови ме и мене, татко!"
35 А тој му одговори: "Дојде братот твој со измама, и го зеде твојот благослов,"
36 Исав, пак, рече: "*Сигурно затоа му е името Јаков, еве веќе двапати ме истисна. +Првородството ми го зеде, а сега и благословот ми го зеде. И му рече - Исав на татка си: "Не остави ли благослов и за мене?"
37 И Исак одговори и му рече на Исава: "Него веќе го поставив за господар над тебе; и сите браќа негови ги определив да му бидат слуги; со жито и вино го обдарив; а што да направам сега, синко, со тебе?"
38 Но Исав му рече на татка си: "Зар само еден благослов има кај тебе, татко? Благослови ме и мене, татко!". Бидејќи Исак молчеше, Исав извика на сиот глас и заплака.
39 Тогаш Исак, таткото негов, одговарајќи му рече : "Ете, домот твој ќе биде од плодна земја и од роса небеска одозгора.
40 Од мечот свој ќе живееш, и на брата ти ќе му служиш; но еднаш, кога ќе се побуниш, *ќе го стресеш јаремот негов од вратот свој."
41 Тогаш Исав го намрази Јакова поради благословот, со кој го беше благословил татко му; и си рече Исав во срцето свое: "Се наближуваат деновите на оплакувањето за таткото мој; тогаш ќе го убијам Јакова, братот мој."
42 И и кажаа на Ревека зборовите од Исава, постариот нејзин син, а таа испрати, па го повика Јакова, помалиот син нејзин, и му рече : "Братот твој Исав се заканува дека сака да те убие.
43 Затоа, синко, послушај ме сега : - Стани и бегај во Месопотамија кај Лавана, братот мој, во Харан,
44 и живеј при него некое време, додека му минат гневот и лутината на братот твој;
45 и додека тој не заборави што си му направил. А тогаш, јас ќе пратам, да те доведат оттаму. Зошто да останам без вас днајцата во еден ден?"
46 А на Исака Ревека му рече : "Ми *омрзна животот поради ќерките хетејски. А ако земе Јаков жена од ќерките хетејски, тогаш зошто ми е животот?"

28

1 Затоа Исак го повика Јакова, го благослови, и му заповеда, велејќи : "*Немој да земеш жена од ќерките хананејски!
2 Стани, па оди во Месопотамија, во домот на *Ватуила, таткото на мајката твоја, и оттаму земи си жена, од ќерките на +Лавана, вујкото твој.
3 А мојот Бог, Кој е семоќен, нека те благослови, и нека те издигне и нека те умножи, та од тебе да настанат многи народи;
4 да ти го даде *благословот на Авраама, мојот татко, тебе и на потомството твое со тебе, за да ја наследиш земјата, во која си придојден, а која Бог му ја даде на Авраама!"
5 Така Исак го испрати Јакова, и тој отиде во Месопотамија при Лавана, синот на Ватуила Арамеецот, кај братот на Ревека, мајката на Јакова и Исава.
6 Кога Исав виде како Исак го благослови Јакова и го испрати во Масопотамија арамејска, оттаму да се ожени, и како благословувајќи го, му заповеда : "Немој да се ожениш со некоја од ќерките хананејски",
7 и дека Јаков го послуша таткото свој и мајката своја, и отиде во Месопотамија;
8 увиде Исав дека ќерките хананејски не му се по волја на Исака, таткото негов,
9 па затоа отиде кај Исмаила, и покрај жените свои ја зеде за жена Маелета, ќерката на Исмаила, синот Авраамов, сестра Навајотова.
10 Јаков, пак, ја напушти Вирсавија и отиде во Харан,
11 па најде едно место, и таму преноќева, бидејќи сонцето беше зашло. И заде еден камен од тоа место, и си го кладе под главата, па заспа на тоа место.
12 И виде сон : ете, скала стои на земјата, а со врвот допира до небото, и *Ангели Божји се качуваа по неа и слегуваа.
13 А ете, Господ стоеше на неа, Кој му рече : "Јас сум Господ Бог на таткото твој Авраама и Бог Исаков, не плаши се. Оваа земја, на која спиеш, тебе ќе ти ја дадам и на потомството твое;
14 а *потомството твое ќе биде колку песокта на земјата; ти ќе се рашириш на запад и на исток, и на север и на југ, и сите племиња на земјата ќе се благословуваат со тебе и во +потомството твое.
15 И еве, Јас сум со тебе, и ќе те пазам секогаш каде и да појдеш, и ќе те вратам во оваа земја, и нема да те оставам се додека не го извршам она што сум ти рекол."
16 А кога се разбуди Јаков од сонот, си рече : "Сигурно е Господ на ова место; а јас не знаев!"
17 Се уплаши и рече : "Колку е страшно ова место! Не е друго, а е дом Божји, ова е вратата небеска!"
18 И стана Јаков утредента рано, го зеде каменот, што го беше ставил под глава, и го постави како спомен, па го прелеа со масло.
19 И тоа место Јаков го нарече Ветил, односно дом Божји; а порано името на овој град му беше Луз.
20 И се зарече Јаков, велејќи : "Ако Господ Бог биде со мене и ме запази на овој пат, по кој одам, и ако ми даде леб да јадам и облека да се облекувам,
21 и се вратам здрав во домот на таткото мој, и ми биде Господ Бог мој,
22 тогаш овој камен што го поставив за спомен ќе *ми биде дом Божји. И од се, што ќе ми дадеш, ќе Ти давам Тебе дел десетти."

29

1 Тогаш се крена Јаков и отиде во земјата на исток, кај Лавана, синот на Ватуила Арамеецот, братот на Ревека, мајката на Јакова и Исава.
2 Одеднаш забележа во полето извор; и ете три стада овци лежеа околу него, бидејќи на тој извор се поеја стада. Но голем камен имаше над отворот од изворот.
3 И се собираа таму сите стада, го иставаа каменот од отворот на изворот и ги напојуваа овците, а потоа пак го ставаа каменот над отворот од изворот на неговото место.
4 Јаков им рече : "Од каде сте вие, браќа?" Тие одговорија : "Од Харан сме."
5 А тој им рече : "Го познавате ли Лавана, синот Нахоров?" Тие рекоа : "Го познаваме."
6 Тој пак ги праша : "Здрав ли е?" Рекоа : "Здрав е, и еве Рахил, ќерката негова, иде со стадото."
7 И тој рече : "Ете, уште е рано и не е време добитокот да се прибира. Напојте ги овците, па одете и пасете ги!"
8 А тие рекоа : "Не можеме, додека не се соберат сите стада, за да се истави каменот од отворот над изворот, па тогаш ќе ги напоиме овците."
9 Додека тој уште зборуваше со нив, дојде Рахил со стадото од таткото нејзин, бидејќи таа ги пасеше овците.
10 А кога ја виде Јаков Рахил, ќерката Лаванова, братот на мајка си, и стадото на Лавана, братот на мајка си, пристапи Јаков и го истави каменот од отворото на изворот, и го напои стадото на вујка си Лавана.
11 И ја целива Јаков Рахил, па извика и заплака.
12 Потоа и кажа на Рахил дека тој му е род на таткото нејзин и дека е син на Ревека, а таа оттрча, па го извести таткото свој.
13 А кога чу Лаван за Јакова, синот на неговата сестра, му излезе во пресрет, го прегрна и бакна, и го вове